Beobuild: Novi plan za beogradski metro jedan od najkontroverznijih do sada

Na najosnovnijem nivou, može se reći da linije metroa onako kako su trasirane u aktuelnom planu za beogradski metro, dovode u pitanje osnovne pretpostavke svakog metro sistema: Od toga da plan gradnje ignoriše transportne prioritete i primarno razvija alternativne lokacije, da trase zaobilaze najgušća naselja i odredišne tačke produžavajući trajanje putovanja, do toga da onemogućuje optimalno kombinbovanje sistema sa ostalim vidovima saobraćaja, piše Beobuild.

Najveći problem je, kako se ističe, već u prioritetnoj prvoj liniji, ali ozbiljne nelogičnosti postoje na čitavom sistemu.

Prva linija koja bi se gradila od Makiša do Ade Huje i kasnije Mirjeva, na gotovo polovini trase prolazi kroz neurbanizovana područja ili samo po obodima naselja male gustine, navodi se u analizi.

"Potpuno logična trasa osovine sever-jug (linija 1) sa pravca južnih naselja Žarkovo-Cerak-Vidikovac-Petlovo Brdo izmeštena je zapadno u Makiško polje, izvan postojećih stambenih i komercijanih četvrti. Linija prolazi kroz gotovo nenaseljeno područje, a prvih četiri kilometara trase i čak tri stanice nemaju stanovanje u gravitacionom pojasu. Tek u Žarkovu ova linija prvi put dolazi do izgrađenog gradskog tkiva i kod Trgovačke ulice se priključuje na pravac Požeške ulice ka Banovom brdu", navodi se u tekstu.

Ovakva promena pravda se činjenicom da je tu u budućnosti predviđena stambena namena, što praktično znači da će prioritetna prva metro linija biti građena za špekulacije sa još neizgrađenim zemljištem, ukazuje Beobuild.

"Čak i tekst samog regulacionog plana pominje ovaj problem i predlaže da se kompromis nađe u izgradnji dva kraka. Imajuću u vidu da svi parametri pokazuju da se maksimalni transportni efekti postižu ranijom varijantom, jasno je da trasa preko Makiškog polja može da se razmatra samo kao krak sistema i to kad potrebe budu zahtevale", ocenjuje se u tekstu.

Beobuild takođe osporava i rešenje prema kojem metro kod Kirovljeve ulice i Ade Ciganlije, izlazi na reku i kreće se pored Sajma, ispod Gazele i dalje Savskom ulicom do Savskog trga.

"Tu su umesto kritičnih tačaka, poput Železničke stanice u Prokopu, Kliničkog centra i Trga Slavija, zapravo pokrivene parcele koje tek treba da se grade, poput Šećerane, NIS-ovih skladišta, Hipodroma, Sajma i naravno 'Beograda na vodi'. U ovom delu trase gravitacioni pojas takođe nema gusta naselja u obuhvatu, a putnici su tu u tranzitu zbog presedačkog čvorista autobuskog sistema na Sajmu. Po izgradnji Linije 1, stanica Sajam neće generisati značajna izvorna putovanja, jer su trenutna posledica presedanja", upozoravaju autori analize.

Skreću pažnju i na komentar stručnjaka "Beogradskog železničkog čvora", koji upozoravaju da plan sadrži i tehnički nesaglediva rešenja, poput ukrštanja metroa i železnice na Sajmu, kao i da se ceo plan ogleda u nedovoljnoj povezanosti železničkih stanica sa javnim prevozom, posebno metroom.

Problematičan je, kako se dodaje, i deo trase prve linije koji prolazi kroz centar grada, jer su čak četiri metro stanice planirane za projekat "Beograd na vodi", a samo dve za istorijski centar grada - stanice "Trg Repulike" i "Francuska".

Nakon centra grada, trasa linije se spušta do luke Beograd i dalje paralelno sa Dunavom vodi do Ade Huje i Karaburme, čime se oodvaja od potencijalnih korisnika duž Bulevara despota Stefana i razvija alternativne lokacije nekadašnjeg industrijskog poteza oko Luke Beograd.

"Ponovo vidimo isti pristup, gde se trasama podržavaju neke buduće investicije i potrebe nekih budućih stanovnika, a skupu špekulaciju plaćaju poreski obaveznici koji ostaju bez efikasnog javnog prevoza", upozorava Beobuild.

Autori analize stoga ističu da je rani javni uvid plana razvoja šinskih sistema u Beogradu važan korak u planiranju i prilika da se pojedinci, udruženja, institucije i celokupna zainteresovana javnost odredi u odnosu na predložena rešenja i podnesne svoje primedbe na plan zakljčno sa 6. martom.