Na koju imovinu crkva treba da plaća porez - Ministarstvo finansija objavilo Mišljenje

Ministarstva izdaju mišljenje u vezi sa nekom zakonskom odredbom kada postoji nejasnoća oko njene primene. Iako ta mišljenja nisu pravno obavezujuća, praksa pokazuje da se inspekcije na terenu, ali i upravni organi (poput Poreske uprave) u svom radu vode upravo smernicama navedenim u mišljenjima ministarstava.

U Mišljenju koje se odnosi na poreski tretman nepokretnosti u svojini Srpske pravoslavne crkve, koje je objavilo Ministarstvo finansija, pojašnjeno je koje nepokretnosti nisu oslobođene ovog nameta.

Naime, za nepokretnosti u svojini tradicionalnih crkava i verskih zajednica (u konkretnom slučaju u svojini Srpske pravoslavne crkve) kao obveznika poreza na imovinu ostvaruje se poresko oslobođenje ako su ispunjeni sledeći uslovi:

- da su namenjene za obavljanje bogoslužbene delatnosti,

- da se isključivo koriste za obavljanje bogoslužbene delatnosti,

- da nisu ustupljene drugom licu uz naknadu na period koji u toku 12 meseci (neprekidno ili sa prekidima) traje duže od 183 dana.

"Međutim, nema zakonskog osnova da se ostvari poresko oslobođenje za nepokretnosti crkava i verskih zajednica koje nisu namenjene i ne koriste se isključivo za obavljanje bogoslužbenih delatnosti (npr. za parohijske domove, stanove u svojini crkava, objekte i pomoćne objekte u kojima se obavlja učenje veronauke i sl.)", precizira se u Mišljenju Ministarstva finansija objavljenom 20. oktobra u "Biltenu – službena objašnjenja i stručna mišljenja za primenu finansijskih propisa, jun 2025. godine".

Šta kažu zakoni

Zakonom o porezima na imovinu propisano je, navodi se u Mišljenju Ministarstva finansija, da se porez na imovinu plaća na nepokretnosti koje se nalaze na teritoriji Republike Srbije, i to na:

1) pravo svojine, odnosno na pravo svojine na zemljištu površine preko 10 ari;

2) pravo zakupa, odnosno korišćenja, stana ili kuće za stanovanje, konstituisano u korist fizičkog lica;

3) pravo korišćenja građevinskog zemljišta površine preko 10 ari, u skladu sa zakonom kojim se uređuje pravni režim građevinskog zemljišta;

4) pravo korišćenja nepokretnosti u javnoj svojini od strane imaoca prava korišćenja, u skladu sa zakonom kojim se uređuje javna svojina;

5) korišćenje nepokretnosti u javnoj svojini od strane korisnika nepokretnosti, u skladu sa zakonom kojim se uređuje javna svojina;

6) državinu nepokretnosti na kojoj imalac prava svojine nije poznat ili nije određen;

7) državinu nepokretnosti u javnoj svojini, bez pravnog osnova;

8) državinu i korišćenje nepokretnosti po osnovu ugovora o finansijskom lizingu.

Nepokretnostima se, inače, prema ovom zakonu smatraju građevinsko, poljoprivredno, šumsko i drugo zemljište kao i stambene, poslovne i druge zgrade, stanovi, poslovne prostorije, garaže i drugi (nadzemni i podzemni) građevinski objekti, odnosno njihovi delovi.

Porez na imovinu se, prema ovom zakonu, "ne plaća na nepokretnosti u svojini tradicionalnih crkava i verskih zajednica i drugih crkava i verskih zajednica registrovanih u skladu sa zakonom kojim se uređuje pravni položaj crkava i verskih zajednica, koje su namenjene i isključivo se koriste za obavljanje bogoslužbene delatnosti", ukazuje Ministarstvo finansija u svom Mišljenju.

Prema Zakonu o crkvama i verskim zajednicama tradicionalne crkve su one koje u Srbiji imaju viševekovni istorijski kontinuitet i čiji je pravni subjektivitet stečen na osnovu posebnih zakona, i to: Srpska pravoslavna crkva, Rimokatolička crkva, Slovačka evangelička crkva, Reformatska hrišćanska crkva i Evangelička hrišćanska crkva.

Tradicionalne verske zajednice su one koje u Srbiji imaju viševekovni istorijski kontinuitet i čiji je pravni subjektivitet stečen na osnovu posebnih zakona, i to Islamska verska zajednica i Jevrejska verska zajednica.