Nesreća u Fabrici eksploziva i pirotehnike: Šta proizvodi Trajal

Eksplozija se dogodila jutros oko devet časova, u pogonu za proizvodnju gorive trake Fabrike eksploziva i pirotehnike i hemije, saopštila je kompanija.
Trajal korporacija (Trayal korporacija), inače, prema zvaničnim podacima, posluje u tri industrijske oblasti i ima četiri fabrike, sa zajedničkim pratećim uslužnim i servisnim delatnostima. Zapošljava 1.160 radnika, navela je kompanija u zvaničnim finansijskim izveštajima.

Fabrika teretnih i industrijskih guma (FTIP) proizvodi spoljne čeločelične radijalne gume za kamione i autobuse, zadnje i prednje traktorske gume, gume za motokultivatore i ostale poljoprivredne mašine, gume za sredstva mašinskog i industrijskog transporta, avio gume i drugo.

Fabrika guma za dvotočkaše i unutrašnje gume FGDUG - Ćićevac proizvodi spoljne i unutrašnje gume za bicikle, mopede, skutere i unutrašnje gume za putničke automobile kamione i autobuse, poljoprivredne mašine, viljuškare i ostala sredstva industrijskog transporta.

Fabrika zaštitnih sredstava (FZS) u svom proizvodnom asortimanu ima proizvode za zaštitu disajnih organa (maske), polumaske i respiratore. Tu je i proizvodnja aktivnog uglja, sredstava za zaštitu glave, tela i ruku na bazi oslojenih materijala, filteri i predfilteri za prečišćavanje vazduha, zaštitne rukavice na bazi lateksa, metalna obrada i zaštita metala, brisači vetrobranskog stakla automobila, gumeno tehnička roba za auto industriju, belu tehniku, obućarstvo, farmaciju itd.

Fabrika eksploziva i pirotehnike (DETONIT),  u kojoj se dogodila eksplozija, u proizvodnom programu ima praškaste, vodoplastične i emluzivne privredne eksplozive ANFO I SLYRRY, zatim detonirajući štapin, protivgradne rakete, raketno gorivo, neutralnu pirotehničku galanteriju, bustere itd.

Barutana s kraja 19. veka

Inače, Trayal Korporacija A.D. iz Kruševca jedno je od najstarijih preduzeća u Srbiji u oblasti hemijske industrije.

Osnovano je 28. juna 1889. godine kao barutana “Obilićevo“.

U Prvom svetskom ratu 1915. godine Barutana je kompletno demontirana.
"Posle rekonstrukcije, barutana je ponovo započela proizvodnju 1923. godine kao “Obilićevo”, a u njenom okviru 1927. godine, osnovana je vojna škola internatskog tipa. Godine 1928. u okviru fabrike “Obilićevo” počinje izgradnja industrijskog kompleksa od 15 fabrika, da bi 1933. godine počela sa radom fabrika gas maski, 1936. godine centralna naučno hemijska laboratorija, a 1940. godine moderna fabrika za proizvodnju gas maski", navodi se u dokumentu Napomene uz finansijske izveštaje kompanije.

U šestoaprilskom bombardovanju 1941. godine, Fabrika "Obilićevo" je, kako se navodi - ponovo uništena.

Fabrika je po treći put obnovljena 1946. godine, a 1948. godine promenila je ime u Hemijsku industriju “Miloje Zakić”.

"Fabrike aktivnog uglja, pneumatika i zaštitnih maski izgradjene su u periodu od 1950. do 1952. godine. Proizvodnja pneumatika za bicikle počinje 1959. godine. Fabrika za proizvodnju pneumatike rekonstruisana je 1964. godine kada su instalirane 23 prese za vulkaniziranje. Fabrika za protektiranje u Ćićevcu započela je sa radom 1965. godine, a 1967. godine u njoj je organizovana proizvodnja pneumatika", navodi se u dokumentu.

Prvi radijalni pneumatik za putnička vozila proizveden je u Trajalu 1976. godine, kao rezultat realizacije Ugovora o izgradnji fabrike auto guma, koji je zaključen sa kompanijom Cifal iz Francuske.

Iste godine počinje proizvodnja spoljnih guma za dvotočkaše u novom pogonu, a 1989. proizvodnja unutrašnjih guma u novoizgrađenom pogonu.

Fabrika dimnih sredstava počela je da radi 1980. godine, a 1985. godine fabrika aktivnog uglja, alatnica i pogon avio pneumatika.

Fabrika sredstava za ličnu i kolektivnu zaštitu počela je sa radom 1986. godine. Proizvodnja vazdušnih jastuka za kamione i autobuse počela je 1993, a 1994. godine proizvodnja zaštitnih lateks rukavica.

Industrija "Miloje Zakić" promenila je ime u „Trayal Korporacija” 27. juna 1995. godine.

Iste godine počeo je sa radom pogon za proizvodnju pneumatika za kamione i autobuse.

Godine 1999. pušten je u rad novi pogon na lokaciji Jasikovac za proizvodnju hemijskih proizvoda za vojnu i policijsku primenu, a 2016. pušten je u rad rekonstruisan i modernizovan pogon za proizvodnju patroniranih emulzionih eksploziva.

Iste godine započeta je proizvodnja automatizovanih lansera protivgradnih raketa i izgrađeno 15 automatizovanih protivgradnih stanica, a godine 2017. pušten je u probni rad sistem od 15 automatizovanih protivgradnih stanica i stavljen na upotrebu RHMZ Srbije.

Trajal je, u junu 2021. godine, pustio u rad pogon za proizvodnju kompozitnih goriva i PBX eksploziva na lokaciji Jasikovac, u okviru nove fabrike "Obilićevo". Na sajtu kompanije navodi se da je reč o fabrici "koja je jedinstvena u ovom delu Evrope i koja je opremljena najmodernijom tehnologijom, jedna od pet takvih u svetu". Najavljeno je da će u njoj raditi 40 radnika.

Profitabilno poslovanje

Trajal korporacija je, prema poslednjim dostupnim finansijskim izveštajima, u 2022. godini ostvarila dobit od 26,89 miliona dinara. Godinu pre je završila sa profitom od 1,6 milijardi dinara.

Poslovni prihodi u 2022. bili su 7,9 milijardi dinara, a godinu pre nešto manji - 6,1 milijardu dinara.