Srpska civilna vazduhoplovna industrija u brojkama: Avioni, jedrilice, baloni, helikopteri, ali i žirokopteri i motorni zmajevi

Ministarstvo građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture kao formalni predlagač i Direktorat civilnog vazduhoplovstva nabrojali su sve ključne činioce domaće industrije.

Kada se ovi podaci prikažu objedinjeno, stiče se utisak disproporcionalne brojnosti subjekata i aktivnosti srpskog civilnog vazduhoplovstva u odnosu na objektivno malu veličinu i poslovno-ekonomsku snagu Srbije, ocenjuje vazduhoplovni portal Tango Six.

Registar letelica

Na „YU“ registru se trenutno nalazi 530 letelica. Moguće je da je oko pedesetak neplovidbeno. Takođe, jedan od podjednako relevantnih registara je i RATEL-ov, koji trenutno broji 296 letelica (njemu nedostaju ULL letelice i baloni).

Avioni su najbrojniji sa 372 primerka, slede jedrilice sa 53 letelice, helikoptera ima 44, motornih zmajeva 43, motornih jedrilica 8, žirokoptera 6 i balona 4.

Najveći operateri su Er Srbija sa 31. registrovanim avionom, Jat Privredna avijacija sa 26 letelica, „GAS Aviation“ sa 23, Vazduhoplovna akademija sa 21, „Prince Aviation“ sa 17 i „Imperial jet“ (koji je preuzeo avione Er Pinka) sa 15 registrovanih letelica.

Organizacije, aerodromi i dronovi

Prema podacima Ministarstva i DCV-a (presek je napravljen sredinom godine), u Srbiji je trenutno registrovano 20 operatera vazduhoplova, od kojih je šest ovlašćeno za obavljanje javnog avio-prevoza i poseduju operativnu dozvolu, 11 je ovlašćeno za obavljanje posebnih delatnosti u vazdušnom saobraćaju i 3 operatera koja su ovlašćena za obavljanje nekomercijalnog letenja „složenim motornim vazduhoplovom“.
Trenutno nema registrovanih operatera jedrilica ili balona koji obavljaju javni avio-prevoz ali će, kako Ministatstvo ističe, predlogom izmena Zakona to biti promenjeno i njima omogućeno da započnu komercijalne operacije.

U periodu 2020-2023. godine u Srbiji je registrovano oko 650 bespilotnih vazduhoplova, trenutno postoji oko 120 fizičkih i pravnih lica koji su operateri bespilotnih vazduhoplova koji podnose zahteve za odobravanje letova. Sprovedeno je više od 2.000 ispita za operatere bespilotnih vazduhoplova i dato preko 1.000 odobrenja za letenje bespilotnog vazduhoplova. Projektovanje i proizvodnja bespilotnih vazduhoplova do sada nisu bili regulisani propisima iz oblasti civilnog vazduhoplovstva, pa, trenutno, ne postoje registrovani civilni proizvođači.

Kada je reč o operaterima aerodroma, u Srbiji trenutno postoje dva operatera aerodroma koji poseduju sertifikat aerodroma, 16 operatera aerodroma koji poseduju dozvolu za korišćenje aerodroma, 16 operatera aerodroma koji poseduju saglasnost za korišćenje aerodroma i 12 operatera koji poseduju saglasnost za korišćenje helidroma.

U Srbiji je trenutno registrovano 14 pružalaca usluga zemaljskog opsluživanja koji poseduju dozvolu za obavljanje te delatnosti.

Registrovano je 18 vazduhoplovno-tehničkih organizacija za obezbeđivanje kontinuirane plovidbenosti vazduhoplova, 13 vazduhoplovno-tehničkih organizacija za održavanje vazduhoplova, kao i 3 ovlašćena centra za obuku osoblja za održavanje vazduhoplova.

Postoji 31 centar za obuku vazduhoplovnog letačkog osoblja i 4 centra za obuku neletačkog osoblja.