Film star 129 godina nađen u starom sanduku - prvi prikaz robota na filmskom platnu

Muškarac iz Mičigena pronašao je retku kopiju filma "Gugus i automat", crno-belog nemog ostvarenja u trajanju od 45 sekundi koje je snimio francuski reditelj s kraja 19. veka Žorž Melije. Ovaj kratki film sadrži prvi poznati prikaz robota na filmskom platnu, prenosi IFL Science.

Film je bio jedan od deset pronađenih u starom, oštećenom drvenom sanduku koji je pripadao pradedi Bila Mekfarlanda iz Grand Rapidsa u Mičigenu. Mekfarland nije znao šta se nalazi na nitratnim trakama, ali je verovao da zaslužuju više pažnje nego što im on može pružiti.

"Bio je to samo sanduk sa filmovima koji su delovali previše vredno da bi se bacili", rekao je Mekfarland za AFP, prenosi France 24. i dodao da nije zna šta je na trakama, kao ni kako da ih prikaže.

Pokušao je da ih proda preko antikvarnice i ponudio ih muzejima, ali bez uspeha. Antikvarnica je čak odbila da ih preuzme kada je saznala da su nitratni filmovi izuzetno zapaljivi.

Ipak, Mekfarland je nastavio potragu za mestom gde bi ovi, više od jednog veka stari filmski zapisi bili sačuvani i na kraju ih je donirao Biblioteci Kongresa SAD, lično ih je odvezao do Nacionalnog centra za očuvanje audio-vizuelne građe u Virdžiniji.

"Čim smo ugledali ovu kutiju filmova, znali smo da je nešto posebno", rekao je Džordž Vileman, zadužen za arhivu nitratnih filmova u Biblioteci Kongresa.

Trake su decenijama bile zapuštene, premeštane iz tavana u podrume i štale. Neke su bile deformisane, dok su druge bile oštećene ili slepljene. Ipak, uz trud, zaposleni u biblioteci uspeli su da pregledaju materijal kadar po kadar.

Tokom pregleda otkrivena je scena u kojoj se mađioničar bori sa robotom. Bibliotekari su shvatili da gledaju izuzetno retku kopiju davno izgubljenog filma "Gugus i automat", koji je Melije snimio oko 1897. godine.

Melijes, glumac i mađioničar, počeo je da se bavi filmom nakon što je u Parizu video prve pokretne slike braće Limijer. Inspirisan tehnologijom, napravio je sopstvenu kameru i studio, gde je razvijao trikove i tehnike koje su omogućile sve složenije filmske efekte.

Poznat je po pionirskim tehnikama poput dvostruke ekspozicije, crnih ekrana i prisilne perspektive. Iako je ovaj film manje poznat, njegova druga dela postala su ikonična, poput "Putovanja na Mesec" iz 1902. godine.

Za razliku od tog spektakla, "Gugus i automat" je skromnije ostvarenje. Radnja je smeštena u radionicu sa satovima i automatima. U sredini stoji klovnovski automat kojeg mađioničar navija. U početku se kreće ukočeno, ali zatim počinje da tuče svog tvorca štapom.

Mađioničar uzvraća, razbijajući svoju tvorevinu čekićem, pri čemu se ona sa svakim udarcem smanjuje dok ne postane mala lutka, a zatim potpuno nestane.

Iako je bio pionir, filmska industrija je kasnije nastavila bez Melijea, ali su njegovi filmovi opstali, često u piratskim kopijama u privatnim kolekcijama.