Grad tame izvan kontrole vlasti: 30.000 ljudi živelo je u samo 350 zgrada

Sve do 1994. godine u Hong Kongu je postojao mali, ali neverovatno gusto naseljen deo grada koji je izgledao kao prizor iz distopijskog filma, prenosi Punkufer.

Reč je o Kowloonu – mestu toliko prenatrpanom da je bilo teško zamisliti kako njegovi stanovnici uopšte mogu da žive u takvim uslovima.

Taj neobični grad unutar grada bio je poznat kao grad tame, a u jednom trenutku u njemu je živelo više od 30.000 ljudi u svega 350 stambenih zgrada (koje su ličile na sve samo ne na stambene zgrade), i to sve na površini od 0,026 kvadratnih kilometara.

Zgrade su bile naslagane jedna na drugu, prolazi uski i mračni, a celo područje dugo je bilo izvan stvarne kontrole vlasti. Grad je bio zatrpan smećem, često povezan s kriminalom i poznat po gotovo potpunoj anarhiji. Istoričari ističu da je Kowloon kod mnogih izazivao i radoznalost i strah – retki su se usudili da ga posete.

Procenjuje se da je u gradu bilo oko 300 međusobno povezanih krovova na kojima su se deca igrala, a odrasli su sušili veš ili posmatrali avione koji su sletali na obližnji aerodrom Kai Tak.

Iako je kasnije postao sinonim za bezakonje, Kowloon je u početku imao sasvim drugačiju ulogu. Osnovan je 1668. godine kao kineska vojna baza na poluostrvu Kowloon.

Situacija se promenila nakon Prvog opijumskog rata, kada je 1843. godine Hong Kong pao pod britansku kolonijalnu vlast. Ipak, utvrđeni grad okružen zidinama, topovima i stražarskim kulama ostao je pod kineskom upravom.

Godine 1898. Britanija i Kina potpisale su sporazum kojim je Hong Kong dat u 99-godišnji najam britanskoj kruni. Iako je većina teritorije tada prešla pod britansku kontrolu, Kowloon je ostao pravno nejasno područje.

Ubrzo su i Britanci i Kina počeli polagati pravo na grad, što je stvorilo administrativni haos. Na kraju ga zapravo nije u potpunosti kontrolisala nijedna vlast. Politički nemiri u Kini početkom 20. veka dodatno su promenili sudbinu grada. Nakon pada dinastije Qing 1912. i tokom kineskog građanskog rata, hiljade izbeglica počele su da pristižu u Hong Kong, a mnogi su utočište pronašli upravo unutar zidina Kowloona. Broj stanovnika tako je u samo nekoliko decenija narastao sa nekoliko stotina na desetine hiljada ljudi.

Od pedesetih do osamdesetih godina kineski kriminalci imali su značajnu moć u gradu, pa je tako Kowloon postao leglo prostitucije, droge i kocke, ali većina stanovnika nije bila uključena u ilegalne aktivnosti. Stanovnici Kowloona živeli su u svojevrsnom pravnom vakuumu. Ni kolonijalna vlast Hong Konga ni kineska vlada zapravo nisu upravljale gradom. Kowloon je bio raj za kriminalne radnje, ali su se stanovnici grada borili da se životni standard poboljša i da se izgradi grad u kojem će njihovi potomci moći da žive bezbedno. To se, nažalost, nije ostvarilo jer je 1987. godine donet plan za uništavanje grada. Kowloon je tako do kraja 1994. godine u potpunosti uništen, a svega godinu dana kasnije otvoren je istoimeni park – popularno odredište brojnih turista iz celog sveta.

Uprkos siromaštvu, prenapučenosti i kriminalu, za mnoge je taj neobični lavirint zgrada ipak bio dom. Nasleđe grada tame ostalo je snažno i dugo nakon njegovog rušenja, a Kowloon se i danas smatra jednim od najneobičnijih urbanih fenomena u istoriji.