Najizolovanije naseljeno ostrvo na svetu - do njega se putuje brodom šest dana

Usred južnog Atlantika, hiljadama kilometara daleko od bilo kog većeg kopna, nalazi se Tristan da Kunja, malo vulkansko ostrvo koje važi za najizolovanije naseljeno mesto na planeti. Na površini prečnika svega oko 12 kilometara danas živi oko 240 stanovnika, a svi su smešteni u jedinom naselju na ostrvu – Edinburgu Sedam Mora (Edinburgh of the Seven Seas).

Najbliži susedi udaljeni su oko 2.400 kilometara, koliko ima do ostrva Sveta Helena, dok je obala Južne Afrike još dalje – oko 2.800 kilometara. Zbog nepristupačnog reljefa na ostrvu nikada nije izgrađen aerodrom, pa je jedina veza sa svetom brod koji iz Kejptauna putuje između šest i sedam dana, piše National Geographic Society

Ni brodske linije nisu česte. Plovila pristaju svega nekoliko puta godišnje, zbog čega stanovnici unapred planiraju nabavku hrane, lekova, građevinskog materijala i svih ostalih potrepština.

Erupcija vulkana primorala sve stanovnike da napuste domove

Tristan da Kunja je zapravo vrh aktivnog vulkana, koji je 1961. godine izbio i ozbiljno ugrozio jedino naselje na ostrvu. Zbog opasnosti su svi stanovnici evakuisani u Veliku Britaniju.

Iako im je ponuđeno da tamo ostanu trajno, većina ostrvljana odlučila je da se dve godine kasnije vrati svojim domovima i ponovo izgradi život na udaljenom ostrvu.

Na Tristan da Kunji zemljište nije u privatnom vlasništvu. Njime upravlja lokalna zajednica, pa stranci ne mogu da kupuju parcele niti da se trajno nasele na ostrvu.

Porodice obrađuju svoje bašte, uglavnom uzgajajući krompir, dok je broj ovaca i goveda strogo ograničen kako bi se sačuvali pašnjaci i prirodni resursi.

Najvažniji izvor prihoda predstavlja izvoz jastoga, koji čini okosnicu lokalne privrede. Dodatni novac ostrvo ostvaruje prodajom poštanskih maraka i prigodnih kovanica, koje su među kolekcionarima cenjene zbog svoje retkosti.

Škola, bolnica i jedna prodavnica

Iako je malo, naselje ima osnovnu infrastrukturu – školu, bolnicu, policijsku stanicu i jednu prodavnicu. Na ostrvu uglavnom radi samo jedan lekar, dok se složeniji medicinski slučajevi rešavaju konsultacijama sa stručnjacima na daljinu ili čekanjem broda koji može da preveze pacijente.

Tristan da Kunja je britanska prekomorska teritorija i administrativno pripada teritoriji Svete Helene, Asensiona i Tristan da Kunje. Poseta ostrvu nije jednostavna – svaki posetilac mora unapred da dobije dozvolu lokalnih vlasti, pa tokom cele godine tamo stigne tek nekoliko desetina turista, uglavnom putnika sa istraživačkih ili putničkih brodova.

Ostrvo koje je postalo poznato i po neobičnoj zdravstvenoj statistici

Posle evakuacije 1961. godine naučnici su proučavali zdravstveno stanje stanovnika i utvrdili da oko polovine populacije pati od nekog oblika astme. Zbog toga je Tristan da Kunja svojevremeno dobio i nadimak „ostrvo astme“, a istraživanja o genetskim i životnim faktorima koji utiču na ovu bolest privukla su pažnju stručnjaka širom sveta.

Raj za retke životinjske vrste

Dok je život ljudi na ovom udaljenom mestu pun izazova, okolna ostrva predstavljaju jedno od najvažnijih utočišta divljih životinja u južnom Atlantiku.

Ostrva Gof (Gough) i Inaksesibl (Inaccessible), koja pripadaju istom arhipelagu, nalaze se na UNESCO-voj Listi svetske baštine kao zaštićeni rezervati prirode. Na Gofu nema stalnih stanovnika, osim osoblja meteorološke stanice, a čitavo područje poznato je po bogatom biljnom i životinjskom svetu.

Ovaj arhipelag dom je brojnim vrstama kitova, ajkula, albatrosa, pingvina i foka, kao i mnogim endemskim vrstama koje ne žive nigde drugde na svetu. Zbog izuzetne očuvanosti prirode smatra se jednim od najvrednijih ekosistema u južnom Atlantiku.