Savršeni šestougao - italijanski grad idealan za ljubitelje geometrije

Na jugoistoku Sicilije, nedaleko od Katanije i Raguse, smešten je jedan od urbanistički najzanimljivijih gradova Italije – Gramikele.

Daleko od mora i turista u potrazi za pastelnim bojama đelata, ovaj mali barokni grad jedinstven je po svom savršenom šestougaonom tlocrtu, zbog čega ga često nazivaju "geometrijskim gradom", "gradom šestouglom" ili jednostavno – sicilijanskim "idealnim gradom", piše punkufer.hr.

Grad–primer iz urbanističkih udžbenika nastao je zbog tragedije, nakon što je razorni zemljotres 1693. godine potpuno uništio obližnji srednjovekovni grad Okjolà. Tada je feudalni gospodar tog područja, Karlo Marija Karafa Brankiforti, princ od Butere, odlučio da podigne novi grad koji će preživelima pružiti sigurnost i dostojanstven život.

Šest jednakih četvrti

Samo nekoliko meseci nakon zemljotresa, Karafa je svečano položio kamen temeljac novog grada. Prinčev nacrt u stvarnost je pretvorio fratar i arhitekta Mišele da Ferla, ali Karafa nije doživeo završetak svog životnog projekta.

Urbanistički plan, nazvan "exagonum" – heksagon, odnosno – šestougao, osmišljen je kao pravilan šestougao iz kojeg se tri glavne radijalne ulice seku u središtu i dele grad na šest jednakih četvrti.

Ovakva koncepcija podseća na renesansne ideale savršenog grada, poput zamišljene Sforcinde ili utvrđenog grada Palmanove, ali je Gramikele jedinstven primer takve strukture u Italiji.

U samom središtu nalazi se Piazza Carlo Maria Carafa, monumentalni šestougaoni trg, simbolično i pravo srce grada. Njegova geometrija i danas je predmet proučavanja na arhitektonskim fakultetima i inspiracija urbanistima širom sveta.

Trgom dominira raskošna Palazzo Comunale, dovršena krajem 19. veka prema projektu Karla Sadea, arhitekte slavnog pozorišta Belini u Kataniji. U njenoj unutrašnjosti nalazi se Museo Civico s vrednom arheološkom zbirkom koja svedoči o drevnom poreklu područja i nekadašnjoj Okjolà. Tamo se čuva i originalna ploča s urezanim planom grada.

Uz gradsku većnicu uzdiže se monumentalna Chiesa Madre di San Michele Arcangelo, čija je izgradnja dovršena tek krajem 19. veka. Njeno stepenasto pročelje i bogata dekoracija tipični su primeri sicilijanskog baroka. Crkva i većnica, smeštene jedna uz drugu, simbolično predstavljaju susret svetovne i duhovne vlasti.

Na trgu se nalazi i impresivan sunčani sat. Njegov sastavni deo je monumentalna bronzana skulptura turskog umetnika Murata Cure koja prikazuje čoveka koji kleči, obavijenog koncentričnim krugovima nalik na armilarnu (obručastu) sferu, simbol prolaznosti i vremena koje obuhvata ljudski život.