Dan kada je osnovana NASA i počela trka za osvajanje svemira

Američka svemirska agencija - NASA trebalo je da Sjedinjenim Američkim Državama obezbedi prednost u svemirskoj trci sa Sovjetskim Savezom tokom Hladnog rata.

Osnivački dokument potpisao je američki predsednik Dvajt Ajzenhauer, godinu dana nakon što su Sovjeti lansirali prvi veštački satelit u Zemljinu orbitu. Time je počela trka za osvajanje svemira, pre osi Index.hr.

NASA je bila zamišljena kao agencija koja će se baviti isključivo civilnim istraživanjima, dok je za razvoj vojnih tehnologija već bila zadužena agencija ARPA (Advanced Research Projects Agency).

ARPA je kasnije postala poznatija po tome što je razvila ARPANET, preteču interneta, nego po vojnim i svemirskim projektima.

Lansiranje Sputnjika podstaklo SAD da ulažu u svemirski program

NASA je osnovana prvenstveno kao odgovor na uspešno lansiranje sovjetskog satelita Sputnjik, kojim je SSSR demonstrirao tehnološku moć svog svemirskog programa. Sputnjik je mogao da obiđe Zemlju za manje od dva sata, a mnogi Amerikanci strahovali su da bi ista tehnologija mogla biti iskorišćena za lansiranje nuklearne bombe na teritoriju SAD.

Iako sam Sputnjik nije imao vojnu namenu, raketa kojom je lansiran razvijena je na osnovu prve interkontinentalne balističke rakete na svetu, sposobne da pogodi ciljeve u SAD sa sovjetske teritorije.

NASA je nastala objedinjavanjem brojnih dotad nepovezanih projekata iz oblasti svemirske tehnologije. U njen rad uključili su se univerziteti, državne institucije, ali i tim bivših nemačkih naučnika predvođen Vernerom fon Braunom, koji je tokom Drugog svetskog rata projektovao rakete V-2 kojima je Treći rajh bombardovao britanske gradove.

Put do Meseca

Samo nekoliko godina kasnije izbila je Kubanska raketna kriza, koja je dodatno pojačala svemirsku trku. Posle te krize američka vlada izdvajala je čak 4,5 odsto saveznog budžeta za NASA-u, što je devet puta više nego danas.

Zahvaljujući velikim ulaganjima, NASA je krajem iste decenije poslala prve ljude na Mesec i time pokazala da može da parira Sovjetskom Savezu u osvajanju svemira.

Sedište NASA-e danas se nalazi u Vašingtonu, a agencija ima brojne istraživačke i svemirske centre širom Sjedinjenih Država, među kojima su Svemirski centar Kenedi na Floridi, Svemirski centar Džonson u Teksasu i Maršalov centar za svemirske letove u Alabami.