Svetski dan borbe protiv hepatitisa ove godine obeležava se pod sloganom ˝Hepatitis ne može da čeka˝, jer i u vremenu pandemije koronavirusa, osobe sa hepatitisom umiru od posledica ove bolesti.
Od 2010. godine Svetska zdravstvena organizacija (SZO) odredila je 28. jul kao dan obeležavanja borbe protiv hepatitisa. Ovaj dan je odabran u čast rođendana nobelovca profesora Blumberga, koji je otkrio virus hepatitisa B.
Povezane vesti
Tog dana svetska javnost se mobiliše, s jednim ciljem – da preduzme mere i podigne svest o globalnom opterećenju virusnim hepatitisima, kako bi se uticalo na stvarne promene kojima bismo zajednički olakšali prevenciju, dijagnozu i lečenje virusnih hepatitis, ali i podigli svest o važnosti poznavanja sopstvenog hepatitis statusa i proširili informacije o mogućnostima i značaju lečenja.
Hronični hepatitis B i C su glavni uzrok nastanka ciroze i karcinoma jetre i najčešći razlog za transplantaciju jetre u Evropi.
Prema poslednjim podacima SZO, godišnje se registruje oko tri miliona novih infekcija prouzrokovanih virusom hepatitis B i C, a čak i u uslovima trenutne epidemiološke situacije prouzrokovane infekcijom kovid-19, usled komplikacija virusnih hepatitisa B i C i bolesti koje su povezane sa hepatitisom, na svakih 30 sekundi umre jedna osoba.
Hepatitisi B i C se javljaju u svim delovima sveta, a učestalost im se razlikuje od jednog geografskog područja do drugog kao i između različitih grupacija stanovništva unutara određenih geografskih područja.
Procena SZO je da oko 300 miliona ljudi trenutno živi sa virusnim hepatitisom, a da toga nisu svesni.
Sprovođenje nadzora nad virusnim hepatitisima otežava činjenica da su ove infekcije često asimptomatske u akutnoj fazi, a hronični oblici bolesti, koji su naročito česti kod hepatitisa C, se kasno otkrivaju.
Kod najvećeg broja obolelih od akutnog i hroničnog hepatitisa B i C tokom 2020. godine način prenošenja uzročnika je ostao nepoznat, ili su u pitanju nezaštićeni seksualni odnos, korišćenje nesterilnog pribora za injektiranje psihoaktivnih supstanci, medicinske intervencije, tetovaža i pirsing.
Hepatitis B i C je moguće sprečiti
Uzimajući u obzir prirodan tok bolesti koja u dužem periodu može da protiče bez simptoma, ključno je da se smanji rizik za prenošenje ovih krvnoprenosivih infekcija.
U našoj zemlji se od 2006. godine sprovodi obavezna sistematska aktivna imunizacija protiv virusnog hepatitisa B dece u prvoj godini života. Ova visoko efektivna preventivna mera je doprinela da se u poslednjih 10 godina registruje značajno smanjenje broja obolelih od akutnog hepatitisa B.
Osnovne mere prevenciju su pravilna higijena ruku, korišćenje lične zaštitne opreme i adekvatno sterilisanih instrumenata kod pružalaca kozmetičkih i medicinskih usluga.
Podjednako su važne i lične mere zaštite poput korišćenja ličnog pribora za higijenu, sterilnog pribora za injektiranje psihoaktivnih supstanci, izbegavanje nezaštićenih seksualnih odnosa i određenih kozmetičkih usluga.
Šta je hepatitis?
Hepatitis je virusno zapaljenje jetre. Izazivaju ga virusi hepatitisa (A,B,C,D,E, i drugi). Kod nekih osoba bolest dobija hroničan tok i vremenom može dovesti do ciroze, kao i do karcinoma jetre.
Koji su simptomi hepatitisa?
Kod određenog broja inficiranih može da se javiti žutica, uz pojavu tamne mokraće i svetle stolice, zatim malaksalost, slab apetit, glavobolja, muka, gađenje na masnu hranu i simptomi slični gripu.
Često, bolest dobija hroničan tok kada ne daje nikakve simptome.
Kako osoba može da dobije hepatitis?
Virusi hepatitisa B, C i D se mogu dobiti na sledeće načine:
- Nezaštićenim seksualnim odnosom sa zaraženom osobom
- Upotrebom zaraženog pribora koji se koristi pri intravenskom ili intranazalnom korišćenju droga ili ubrizgavanju lekova
- Tokom hemodijalize, mada retko
- Putem transplantacije organa sa inficiranog donora, transfuzijama krvi i krvnih produkata, sperme, organa i tkiva (danas veoma retko jer se vrši obavezno testiranje)
- Akcidentalno – ubodom na iglu ili oštar instrument ili izlaganjem krvi inficiranih osoba, što je češće kod zdravstvenih radnika
- Ako se koriste nesterilni instrumenti pri operacijama, intervencijama, invazivnim procedurama, stomatološkim i drugim intervencijama kojima se narušava integritet kože poput tetovaža, akupunktura, pirsing, kozmetičke procedure
- Korišćenjem zajedničkog pribora za ličnu higijenu: četkice za zube, brijači, mašinice za šišanje, makazice za nokte sa osobom koja je inficirana
- Sa zaražene majke na novorođenče
- Hepatitis A se prenosi kontaminiranom hranom ili vodom kao i prljavim rukama
Kako se otkriva i potvrđuje infekcija virusom hepatitisa?
Infekcija virusom hepatitisa otkriva se laboratorijskim ispitivanjem krvi. Potrebno je da se sa rezultatima analiza i uputom izabranog lekara javite infektologu.
