Hrvatski predsednik Zoran Milanović žestoko je napao mađarskog premijera rekavši da Viktoru Orbanu ne treba verovati kada tvrdi da nema pretenzija prema delovima Hrvatske.
Do napetosti između dve zemlje došlo je nakon što je Orban u subotu otkrio spomenik „Mađarske kalvarije“ povodom 100. godišnjice potpisivanja sporazuma u Trijanonu kojim je mađarska izgubila dve trećine teritorija.
Velika Mađarska na spomeniku obuhvata delove današnje Hrvatske, Srbije, Slovenije, Slovačke, Austrije, Rumunije i Ukrajine, s navedenih 12.500 gradova, sela i opština koje su do 1920. bile deo mađarskog dela Austro-Ugarske, iako u velikom delu nisu nikad imali mađarsko stanovništvo.
POVEZANE VESTI
Hrvatska je zbog toga izrazila protest Budimpešti, ali je premijer Andrej Plenković kasnije rekao da ga je Orban u telefonskom razgovoru uverio kako nema nikakvih pretenzija prema hrvatskoj teritoriji.
„I mene je kao Plenkovića uveravao da je sve u redu, ali ako te jednom prevari – on je kriv, a ako te prevari drugi put – ti si budala“, izjavio je Milanović novinarima.
„Znamo ko je Orban i šta zagovara, to nije ništa dobro“, dodao je. „Srećom to nije velika i moćna država, koja je doduše bila na našoj strani, ali to je bilo jako davno i to se više ne računa“.
Orban je nakon preuzimanja vlasti 2010. pokrenuo nametljivu „nacionalnu politiku“ kojoj je cilj jedinstvo Mađara nakon onoga što on smatra „komadanjem“ zemlje.
Njegova sklonost Velikoj Mađarskoj došla je do izražaja i kada je objavio kartu koja uključuje delove Hrvatske, poslednji put u maju uoči ispita maturanata iz istorije.
Milanović smatra da iz Budimpešte stalno stižu „žalopojke i kuknjave“ da je Mađarska zakinuta Trijanonskim ugovorom i da je to tragedija mađarskog naroda i države.
„Ako bi neko trebalo da kuka jer je nakon izgubljenog rata ostao stešnjen na malom prostoru to su Nemci, njih stvarno ima jako puno na malom prostoru. Ali ne čujete to iz Nemačke. To čujete od ove posluge koja sanjari o mađarskoj Rijeci, Transilvaniji“, rekao je Milanović.
„Ima i u Hrvatskoj ljudi koji misle da Hrvatska treba biti do Drine. Samo neka misle. Ima i u Hrvatskoj ljudi koji misle da zato što je u Mađarskoj Horvat najčešće prezime da bi Budimpešta trebalo da bude hrvatski grad. Ali to je glupost“, dodao je hrvatski predsednik.
Nakon što je otkrivanje spomenika izazvalo oštre reakcije u Hrvatskoj, mađarski ministar spoljnih poslova Peter Sijarto je u ponedjeljak optužio hrvatski portal Index za pogrešan prevod natpisa o Rijeci na spomeniku „Mađarske kalvarije“, a zatim i još „neke hrvatske medije“ za narušavanje odnosa s Mađarskom.
Sijarto kaže da je prevod „Rijeka, mađarsko more“, koji je pripisao Indexu, lažan i tvrdi da na ploči stoje reči uzrečice koja potiče od Lajoša Košuta „Fiume – Mađari na more“.
Njemu se u prozivkama u utorak pridružio državni sekretar u mađarskom ministarstvu spoljnih poslova Tamaš Mencer koji je rekao da Mađarska očekuje više poštovanja hrvatskih političara koji poslednjih dana neutemeljeno kritikuju premijera Viktora Orbana i šire lažne vesti.
Nakon što se suverenistički premijer 2010. vratio na vlast, evropske institucije i međunarodna udruženja redovno kritikuju Orbana zbog autoritarne vladavine i kršenja demokratskih standarda u zemlji.
Otkrivanje spomen-ploče je u Srbiji izazvalo daleko blaže reakcije. Ministar spoljnih poslova Ivica Dačić rekao je da Srbija ne shvata otkrivanje spomen-ploče sa mapom „velike Mađarske“ kao pretnju svom teritorijalnom integritetu.
On je dodao da Mađarska, Orban i njegov ministar spoljnih poslova Peter Sijarto „najviše podržavaju Srbiju u svim razgovorima koji se bilo gde odvijaju i ne verujem da bi nijedan njegov (Orbanov) korak bio neprijateljski prema Srbiji“. Uostalom, kako je dodao, „kada mi (Srbija) pokažemo kartu iz vremena Dušana Velikog (Silnog), to verovatno nekoga pogađa“.
