Šaranović, koji je docent na Fakultetu pravnih nauka Univerziteta Donja Gorica (UDG), komentarisao je za “Vijesti” poruke poglavara SPC povodom obeležavanja 150. godišnjice jedne od najvećih bitaka u istoriji Crne Gore.

Porfirije je preksinoć, u besedi na svečanoj akademiji u porti Saborne crkve Sv. Vasilija Ostroškog u Nikšiću, poručio da je bitka na Vučjem dolu “trajno svedočanstvo vere, nade i ljubavi”, ali i snage zajedništva više naroda.

“O onome što se na Vučjem dolu dogodilo, svedoče istorija, narodno pamćenje i pesma. Na tom mestu našli su se, rame uz rame, Srbi iz različitih plemena i bratstava - Crnogorci, Brđani i Hercegovci, deca iste svetosavske vere i naslednici svetolazarevskog predanja, predvođeni knjazom Nikolom (Petrović Njegoš), vojvodama, serdarima i barjaktarima, i u času velikog iskušenja stali jedni uz druge, svesni da se sloboda zadobija i čuva slogom, vernošću i spremnošću na žrtvu”, rekao je, između ostalog, tom prilikom.

Po dolasku Porfirija u Crnu Goru (28. jul), iz SPC je saopšteno da je pobeda na Vučjem dolu ostala zapisana zlatnim slovima u istoriji srpskog naroda.

Poglavar SPC služio je liturgiju u crkvi na Vučjem dolu, čemu su prisustvovali visoki državni i lokalni funkcioneri, aktuelni i bivši zvaničnici Srbije i Republike Srpske, neki strani ambasadori...

Povratak na preddržavne elemente

Tumačeći izjavu Porfirija, Nikola Šaranović navodi da je, “nakon ekskluzivnog crnogorstva”, 150. godišnjicu Vučedolske bitke obeležilo i “inkluzivno srbijanstvo” na čelu s patrijarhom srpskim, čija pojava u Crnoj Gori, kaže, po pravilu izaziva kontroverze.

Prema rečima Šaranovića, pažljivi analitičari diskursa primetiće vezu između Porfirijeve najnovije poruke i parole istaknute prilikom jednog njegovog dočeka u Boki kotorskoj - “Od Dunava do mora sinjega”. To je, podseća, stih iz Njegoševog ”Gorskog vijenca”, koji u celosti glasi: “Mala ti je žertva sva Srbija, od Dunava do mora sinjega”.

“Konotacija je glasila ‘Srbija od Dunava do mora sinjega’, čime je Boka obuhvaćena inkluzivnim srbijanstvom. Sad se otišlo korak dalje u pokušaju rascrnogorenja Crne Gore, podelom na Crnogorce, Brđane i Hercegovce, vraćajući nas na preddržavne elemente”, ocenjuje sagovornik.

To se, paradoksalno, ukazuje Šaranović, događa u vreme obeležavanja 230 godina Martinićke bitke i Stege, koje simbolizuju opštecrnogorsko ujedinjavanje.

“A upravo nam Martinićka bitka i Stega poručuju da pre stare Crne Gore i Brda postoji starija Crna Gora - Crnojevića i Balšića, kao i najstarija Crna Gora - Vojislavljevića. Kako je to zapisao Sveti Petar Cetinjski u ‘Kratkoj istoriji Crne Gore’: ‘Kako pređe srpskijeh carah od Nemanjića doma, tako i po presječeniju te carske familije’”, navodi sagovornik.

On podseća i na reči kralja Nikole, “cara i vučedolskih junaka”, izgovorene na proglašenju Crne Gore kraljevinom: “Duboki su temelji ovoj obnovljenoj kraljevini našoj. Oni silaze do nekadašnjih zetskih kraljeva Vojislava, Mihaila i Bodina. Vreme je rušilo samo ono što je nad zemljom bilo, ali što je izidano bilo u njoj i što je usađeno bilo u srcima slobodnih gorštaka ovih planina, to nijedan silnik, koji je na našu otadžbinu nasrtao, nije mogao porušiti. Na tome dubokom temelju počeli smo mi zidati, i danas evo staroga kraljevstva našeg opet da blista pod suncem nebeskim”.

Šaranović ukazuje da je to je tradicija između dve krune - prve Mihaila Vojislavljevića 1077. godine i druge kralja Nikole 1910.

Da, kako kaže, ne bi bilo “selektivnosti svojstvene ekskluzivnom crnogorstvu”, Šaranović napominje da kralj Nikola u tom govoru ističe kako se tvrdo uzda “da će prosvećena Evropa, koja je do sada vazda uvažavala žrtve koje je knjaževina Crna Gora prinosila na oltar slobode i napretka, gledati u obnovljenoj kraljevini na ovoj strani Srpstva jemstvo i zalogu za održavanje mira u ovim krajevima”.

“Manipulišući srpstvom Crnogoraca na štetu Crne Gore, inkluzivno srbijanstvo obeležava Vučedolsku bitku u prisustvu zvaničnog izaslanika predsednika Republike Srbije, kao i bivšeg predsednika Republike Srpske, što neodoljivo asocira na vizije nekih protagonista ‘srpskog sveta’ o Republici Srpskoj u Crnoj Gori sa sedištem u Nikšiću. Tako se s poglavarom SPC kao glavnim govornikom obelježilo 150 godina bitke, za koju je ratnike, oružje i barjake blagoslovio poglavar Crnogorske crkve Ilarion Roganović”, podvlači Šaranović.

Na liturgiji predstavnici Vlada Crne Gore i Srbije

Porfirijevoj jučerašnjoj liturgiji u Crkvi Sv. Velikomučenika Antinogena na Vučjem dolu, prisustvovali su, između ostalih, potpredsednik Vlade za politički sistem, pravosuđe i antikorupciju Momo Koprivica (Demokrate), bivši predsednik Republike Srpske Milorad Dodik, ambasador Rusije u Crnoj Gori Aleksandar Lukašik, ministar bez portfelja u Vladi Srbije Nenad Popović, rukovodstvo opštine Nikšić - čelnik Marko Kovačević (Nova srpska demokratija - NSD) i šefica lokalnog parlamenta Milica Lalatović Žižić (Pokret Evropa sad), predsednik opštine Plužine Slobodan Delić (Socijalistička narodna partija), čelnik Pljevalja Dario Vraneš (NSD), prvi čovek Herceg Novog Stevan Katić (Demokrate)...

Bitka na Vučjem dolu odigrala se 28. jula 1876. na istoimenoj zaravni kod Bileće, koja je danas deo Bosne i Hercegovine (BiH), kraj njene granice s Crnom Gorom. Udružene, crnogorska vojska predvođena knjazom Nikolom i hercegovačka koju su predvodili iskusni serdari, izvojevale su veliku pobedu nad znatno brojnijom osmanskom vojskom pod komandom Selim-paše i Muhtar-paše koja je imala ogromne gubitke, a zarobljeni su i visoki turski zapovednici, podseća se u tekstu.

Ta pobeda predstavlja jedan od ključnih događaja u oslobodilačkim ratovima, jer je dala veliki podstrek oslobodilačkom pokretu i znatno doprinela kasnijem međunarodnom priznanju Crne Gore na Berlinskom kongresu 1878.

Dva Vučja dola

I obeležavanje godišnjice bitke na Vučjem dolu moralo je proći “u dve kolone”.

Nevladina organizacija Crnogorske patriote Banjana i Oputnih rudina to je učinila u ponedeljak.

Kako prenosi RTNK, njihov program počeo je intoniranjem himne, podizanjem zastave jubileja i polaganjem venaca na spomenik palim junacima, da bi nakon protokolarnih obraćanja usledio kulturno-zabavni program u okviru kog je uprilična projekcija dokumentarnih filmova i nastupi vokalnih interpretatora, recitatora i narodnih guslara.