Abuna Jemata Ga u Etiopiji – najnepristupačnija crkva na svetu

Svet 02. mar 202419:13 13 komentara
Abuna Jemata Ga crkva u Etiopiji na stenama Tigraja
Shutterstock/chiakto

Kada bi se crkve procenjivale prema faktoru rizika njihovog obilaska, Abuna Jemata Ga bila bi na pijedestalu.

Crkva u Etiopiji jedna je od retkih građevina pod uglom od 35 stepeni, isklesna u kamenu, koja više deluje kao slika u ramu, nego kao komad realnosti. Najnepristupačnija crkva na svetu nalazi se u regionu u kojem se do skoro odvijao jedan od najkrvavijih savremenih sukoba na svetu, u kojem je po nekim procenama poginulo čak 600.000 ljudi.

Smeštena na 2,580 metara, na visokoj strmoj litici u severnoj Etiopiji, regionu Tigraj. Njeni posetioci se suočavaju sa 45-ominutnim vertikalnim usponom kako bi se približili crkvi koja je stvorena da ne bude svima namenjena. S vremenom potrebnim za dolazak do ovog mesta, celo ovo putešestvije produžava se za minimum dva sata.

Abuna Jemata Ga crkva u Etiopiji na stenama Tigraja
Shutterstock/Matyas Rehak

Veruje se da potiče iz 5. veka, a istorija kaže da je njen osnivač otac Jemata sagradio kapelu kako bi bio bliže nebeskim duhovima, dok drugi tvrde da je to bio strateški potez da se izbegnu neprijateljske vojske. Šta god da je u pitanju, epilog je isti – radi se o jednoj od najnepristupačnijih crkava na svetu.

Prema lokalnoj legendi, crkva je isklesana u šestom veku i posvećena je Abuni Jemati (koji se takođe naziva Aba Jem’ata), jednom od devet svetaca, za koje se tradicionalno veruje da potiču iz Rima, Konstantinopolja i Sirije, odnosno Istočnog rimskog carstva.

Ime je izvedeno iz drevnog jezika gez. Abuna znači otac, Jemata ime, dok je Ga naziv sela koje okružuje planine.

Abuna Jemata Ga crkva u Etiopiji na stenama Tigraja
Shutterstock/Kanokwann

Krvavi sukobi

Region Tigraj učinio je ovu crkvu još nepristupačnijom. U njemu se, od novembra 2020. godine do novembra 2022. godine, odvijao Tigrajski rat, oružani sukob između snaga etiopske savezne vlade i Eritreje sa jedne strane i Narodnog oslobodilačkog fronta Tigraja sa druge.

I bio je brutalan. Precizni podaci o žrtvama nisu dostupni, ali je prema istraživačima sa Univerziteta Gent u u Belgiji, čak 600.000 ljudi umrlo od posledica ratnog nasilja i gladi do kraja 2022. godine. Razmere smrti i razaranja navele su Njujork tajms da ga u novembru 2022. opiše kao „jedan od najkrvavijih savremenih sukoba na svetu“.

Vlada i Tigrajski narodno-oslobodilački front formalno su se dogovorili o prekidu neprijateljstava i sistematskom, proverljivom razoružanju pre godinu i po dana.

Tačno dve godine su i mnogobrojni hodočasnici morali da čekaju na obilazak monolitne crkve, čija je lokacija, freske na plafonu i dragocena biblija od kozje kože privlačila vernike vekovima.

Abuna Jemata Ga crkva u Etiopiji na stenama Tigraja
Shutterstock/Therina Groenewald

Hodočašće kao nijedno drugo

Doći do nje pravi je poduhvat. Prvo morate da se penjete 40 minuta uz stepenice prirodnih stena, sve dok ne dođete do tačke gde morate da skinete cipele i da se uz preostali, najstrmiji deo, penjete bosonogi.

Poslednja prepreka na ulazu u crkvu može da testira veru i najvatrenijeg hodočasnika. Uska izbočina litice sa smrtonosnom liticom na levoj strani ne ostavlja mesto za grešku.

Kada to prođete, pretpostavljeni osećaj raja dodatno će dobiti na značaju nakon ubrzanih otkucaja srca, i sveopšteg osećaja da ste nakon pojačanog adrenalina živi.

Ono što tome prethodi je posebna priča. Do ulaza se dolazi strmim i opasnim usponom u stenama. Posetioci moraju da pređu most od prirodnog kamena sa strmim nagibom od oko 250 metara sa obe strane, a zatim i poslednji uski drveni pešački most. Nakon napornog uspona sledi i onaj uz vertikalni stenski zid – samo vaše ruke i noge, bez dodatnog oslonca. I na kraju gorenavedeni deo, i hodanje preko 50 cm široke platforme okrenute prema litici od 300 metara. Stubovi se sastoje od peščara Entiho i Adigrat, koji su poslednji erozivni ostaci formacije peščara koja je nekada pokrivala pretkambrijski podrum.

Freske

Crkvom upravlja 20 sveštenika, a do pre izvesnog vremena njen lider je bio visoki sveštenik koji je u njoj živeo skoro 50 godina. Sadašnji sveštenik, koji ima 35 godina svako jutro dolazi, iznova se uspinjući ka crkvi poslednjih 8 godina.

Najlepši ukras crkve su kupola i predivna arhitektura, uz freske koje datiraju iz 5. veka kako tvrde lokalci, ali su stručnjaci Heritidž Sajensa procenili u svojoj studiji na osnovu teme, stila i ikonografije da one pripadaju drugoj polovini 15. veka (diptih i triptih ikone).

Slike na zidovima i kupolama crkve prilično su očuvane s obzirom na patinu protoka vremena, a u tome je od pomoći bio i suv vazduh, ali i odsustvo vlage. Donji delovi zidova koji su bili izloženi ljudskom kontaktu tokom bogosluženja, i delovi prekriveni zavesama su jedini koji su ozbiljno pogođeni zubom vremena.

Abuna Jemata Ga crkva u Etiopiji na stenama Tigraja
Shutterstock/Oscar Espinosa

Naučnici su takođe utvrdili da je opšta slikarska kompozicija ujednačena, ali postoje naznake prefarbanja i retuširanja u kasnijem periodu.

Dizajn ornamenata u crkvi replicira one koji se nalaze u obližnjim crkvama Gere-alte, kao što je crkva Debre Tsion. Više je freski koje prikazuju likove iz Starog nego iz Novog zaveta.

Snalažljivost umetnika za boje bila je više nego impresivna, pošto je korišćena čitava paleta prirodnih boja zelenih biljaka, minerala, životinjske krvi, uglja, gline. Za crkvenu figuru Marije i njene okoline korišćena je recimo intenzivna grimizna boja za delove platna, prestola, Isusovog nimbusa. Razlikuje se od pigmenta na bazi crvene zemlje koji se koristi u većoj kompoziciji crkvenog slikarstva. Glavni korišćeni crveni pigment identifikovan je kao cinober.

Nestabilnost, oružani sukobi i teška ekonomska sitacija često stavljaju Etiopiju van radara i razmatranja, a to je zemlja koja poseduje puno prirodnih dragulja i bisera, poput neizostavne Jemate. Deluje da je najgore prošlo, i da za Etiopiju dolaze bolji dani, i za njen turizam.


Pogledajte još:

Koje je tvoje mišljenje o ovome?

Učestvuj u diskusiji ili pročitaj komentare