Kako su Orbanove vlade manipulisale vestima u mađarskoj agenciji MTI: Objavljen kompletan dokument na 482 strane

O dokumentu se prvi put javno govorilo početkom avgusta, kada su ga novinari agencije MTI predali novom rukovodstvu mađarskog javnog servisa MTVA, na osnovu čega je rukovodstvo Duna Médiaszolgáltató Zrt. naložilo internu istragu.

Dopisnici i urednici vesti koji su se okupili u radnoj grupi pod nazivom Pro Domo sakupljali su prepiske, mejlove, čet poruke koje dokazuju kako se manipulisao vestima, kako su se one falsifikovale i prećutkivale u agenciji MTI, koja važi za jedan od najvažnijih izvora vesti u zemlji, navodi mađarski portal Telex.

Iz radne grupe su poručili da su ovi slučajevi "očigledno u suprotnosti sa opisom posla zaposlenih u redakciji, Uredničkim priručnikom novinske agencije MTI, Zakonom o medijskim uslugama i masovnim medijima (Zakon br. CLXXXV iz 2010. godine), kao i sa Kodeksom javnih medija i Ustavom".

Radna grupa je slučajeve podelila u nekoliko kategorija: prećutkivane vesti ili vesti pravljene po naređenju; izbačene vesti; materijali sa kojima se manipulisalo; cenzurisane i lažne vesti.

Prema dokumentu, članovi Pro Domo grupe su ovu zbirku nazvali "Narandžasto prugasta" (Narancs csíkos), čiji naziv asocira na publikaciju koja se pominjala kao "poverljiva sa crvenim prugama" (piros csíkos bizalmas), koja je sadržavala izveštaje zapadnih novinskih agencija, koji nisu objavljeni pred mađarskim auditorijumom.

Početkom avgusta, mađarski javni servis MTVA je prvo objavio 15 stranica iz ovog dokumenta, za koji tvrde da predstavlja reprezentativan izbor dostupne arhivske građe. Ceo dokument je dostupan na ovom linku.

Kompletan dokument od 482 strane prati istu strukturu kao i ranije objavljen deo zbirke, napominje Telex. Radi se o tematski organizovanim, hronološki poređanim primerima vesti, koje su se pojavile ili se nisu pojavile u sistemu agencije MTI, uz isečke iz internih prepiski.

U tekstu se pojavljuju imena određenih urednika agencije MTI, ali su imena mnogih zaposlenih zatamnjena. U dokumentu se nalaze i pisma koja se ne mogu pročitati zbog loše rezolucije, konstatuje Telex.

Mađarski portal u svom tekstu navodi i nekoliko primera iz ovog dokumenta: "Dopisnik iz Kijeva uporno tvrdi da je nemački kancelar Olaf Šolc u Kijevu rekao da ne znamo šta da radimo. Prema originalnom transkriptu, to nije izrečeno na konferenciji za novinare."

"[Urednik] već danima svakodnevno priprema materijal – uglavnom iz neproverenih desničarskih američkih listova koje ne citira nijedna ozbiljna novinska agencija – o tome da je kampanja bivše predsedničke kandidatkinje Hilari Klinton špijunirala Donalda Trampa, prema podnesku specijalnog tužioca Džona Darama."

"Mađarska državna novinska agencija nije izvestila (u glavnoj vesti sa naslovom i lidom) da su povodom 30. godišnjice uspostavljanja diplomatskih odnosa između dve zemlje (Ukrajine i Mađarske, prim.aut.), u senci potencijalnog rusko-ukrajinskog oružanog sukoba, ukrajinski predsednik Volodimir Zelenski i mađarski premijer Viktor Orban prvi put razgovarali. Tokom telefonskog razgovora, Zelenski je pozvao Orbana u posetu Kijevu. Sama činjenica se pojavila na MTI-ju, ali na samom dnu, nakon saopštenja (tadašnjeg mađarskog ministra spoljnih poslova Petera) Sijarta u kojem je ponovo kudio Ukrajinu.“

"Ruski ministar spoljnih poslova Sergej Lavrov objavio je 10. aprila uveče na sajtu ministarstva na čijem je čelu, izjavu o jednom od svojih prisluškivanih i procurelih telefonskih razgovora sa Peterom Sijartom. Rukovodioci državnih medija su se, nakon nekoliko sati premišljanja, odlučili za odbacivanje ove vesti, verovatno zato što je nisu smatrali korisnom za izbornu kampanju", naveo je Telex neke od primera manipulisanja vestima u novinskoj agenciji MTI u dokumentu, koji su sačinili dopisnici i urednici vesti agnecije MTI okupljeni u grupi Pro Domo.

MTVA od 20. avgusta ponovo emituje informativni program

Podsetimo, još uvek je u toku restruktuiranje mađarskog javnog servisa MTVA, čiji je deo i novinska agencija MTI. Televizijski kanali i radio mađarskog javnog servisa prestali su da emituju informativne programe 7. jula uz poruku da "javni servisi ne smeju da lažu" i izvinjenje publici, što su to radili godinama. Postavljen je novi v.d. direktora MTVA, a započeta je i smena onih zaposlenih u mađarskom javnom servisu, koji su tokom Orbanove vladavine širili njegovu propagandu.

Kako je ranije najavljeno, emitovanje informativnog programa na MTVA, trebalo bi da počne ponovo 20. avgusta. Vesti mađarske agencije MTI bile su godinama glavni izvor svim medijskim kućama u Mađarskoj, koje su većinski bile naklonjene Orbanovom režimu, koji je upregao sve poluge vlasti, da bi uništio nezavisne medije.