Najstariji brod koji i dalje plovi izgrađen je 1797. godine

Svet 25. maj 202415:32 11 komentara
TODD STEVENS / US NAVY / AFP

Najstariji ratni brod na svetu, koji još uvek povremeno plovi, jeste USS Constitution, američki državni brod, usidren u Čarlstaun brodogradilištu u Bostonu.

Brod koji je težak više od 1.500 tona, i dug 62 metra, godišnje poseti više od pola miliona ljudi, piše Slash Gear.

A njegova istorija počela je još u 18. veku.

Kada su Sjedinjene Države proglasile nezavisnost 1776. godine, na njima je bilo da se pobrinu za sopstvenu bezbednost, što je značilo osnivanje vojnih organizacija.

Dok su se jedni „očevi osnivači SAD“, kao što su Tomas Džeferson i Džejms Medison, protivili postojanju vojske, drugi, uključujući Džona Adamsa, snažno su se zalagali za stvaranje i održavanje američke vojske.

Ubrzo nakon usvajanja Ustava SAD, osnovana je američka mornarica. Otprilike u isto vreme počela je izgradnja pomorskih brodova, uključujući i USS Constitution, koji i danas postoji i pluta.

Michel Felice Corné/Wikimedia

Potrebu za američkim brodovima uslovljavali su i pirati, kao pretnja po bezbednost američkih građana, ali i po njihovu trgovinu.

Brojne pirate, koji su dolazili sa Berberske obale (priobalni predeli Severne Afrike), podržavali su Britanci, dok su Francuzi koristili korsare da napadaju američka plovila.

Kako je izgrađen brod?

Izgradnja USS Constitution počela je 1794. i trajala je do porinuća 21. oktobra 1797. godine.

Brod je napravljen od belog hrasta i crnike sa troslojnim trupom. Drvo crnike je optorno na bolesti i propadanje, što ga čini idealnim za brodogradnju i jedan od razgloga što ovaj brod pluta i danas.

Povezane vesti

USS Constitutuon i njegovih pet sestrinskih brodova izgrađeni su da budu najbolji mogući za svoje vreme.

Debljina trupa na vodenoj liniji je 55 centimetara, a kaže se da su crnika i ova debljina zaslužni za odbijanje hitaca kojim su brod gađali Britanci 1812. godine.

Prvobitnu posadu činilo je 450 mornara i marinaca, na brodu su bile 24 karonade, kratko i teško oružje slično topu, kao i 30 dugih topova, sposobnih da pogode mete udaljene do 1.100 metara.

Cena broda iznosila je 302.718 dolara, što je jednako oko 7,3 miliona dolara danas.

Za napad i odbranu

Plovilo je započelo svoju službu pomažući mornarici Sjedinjenih Država u odbrani trgovačkih brodova od bivšeg američkog saveznika, Francuske.

Francuzi su praktikovali oduzimanje američkih trgovačkih brodova na putu za Britaniju, želeći da unište njihovu međusobnu trgovinu putem Lamanša i tako nanesu štetu svom starom neprijatelju.

Do kraja 18. veka, odnosi sa Francuskom su bili rešeni, a pažnja posade broda bila je usmerena na Mediteran i berberske pirate koji su napadali američka plovila kod obala severne Afrike. Brod je četiri godine u toj oblasti učestvovao u bombardovanju Tripolija.

Anton Otto Fischer

Međutim, Britanci su i dalje ciljali američke trgovce i pokušavali da nateraju Amerikance da služe Kraljevskoj mornarici.

Oko 5.000 Amerikanaca odvedeno je na prinudnu vojnu službu.

To je dovelo do toga da Sjedinjene Države objave rat Britaniji, a USS Constitution se našao u borbi sa moćnom britanskom mornaricom 1812. godine.

I brod i njegova posada ostali su neporaženi u borbi, a njegovi kapetani dobili su zlatne medalje za hrabrost.

Brod je nastavio da plovi, štiteći američke interese još četiri decenije pre nego što je uklonjen iz službe 1855. sa skoro nepokvarenim nizom pobeda u različitim bitkama.

Ali kako je parna energija počela da se koristi, njegova tehnologija postala je zastarela.

Bitke u kojima je USS Constitution učestvovao

Deo onoga što čini ovaj brod tako posebnim nije samo to što još uvek postoji, već i to što je neporaženi vojni brod. Njegova posada je vodila mnoge bitke na obe strane Atlantika od oko 1800. godine, a poslednja vojna akcija se odigrala kada je posada zauzela američki brod, HN Gambril, 1853. godine, koji je ilegalno prevozio robove.

Michel Felice Corné/Wikimedia

Kasnije je naišao na HMS Guerriere, odakle je na brod pucano, ali se  topovska granata odbila od trupa, što mu je donelo nadimak „Old Ironsides“ (stare gvozdene strane).

Uzvratili su vatru, pogodili Guerriere i potopili ga.

Anton Otto Fischer

Brod je korišćen i u borbi kod Brazila protiv HMS Java, manjeg i bržeg plovila, koji je uništio nakon žestoke borbe.

Samo dva dana nakon što se rat iz 1812. završio, brod se našao u bici sa dva plovila – HMS Cyane i HMS Levant kod obale Španije. Uprkos tome što je bio u nepovoljnijem položaju, USS Constitution je izvojevao predaju oba broda, ostavivši mornare u portugalskom pritvoru. U Ameriku se vratio vukući HMS Cyane.

Ovo je bila poslednja ratna bitka broda.

Penzija, zaborav, restauracija…

Nakon decenija korišćenja i dolaska nove tehnologije, brod je povučen iz upotrebe, a već 1830. godine počela su šuškanja da bi trebalo da bude potopljen.

Međutim, interesovanje za njega je obnovljeno kada je pesnik Oliver Vendel Holms Stariji napisao pesmu pod nazivom „Old Ironsides“.

Još neko vreme bio je u zakupu, ali sidro je konačno spušteno 1855. godine.

Dve godine kasnije je prepravljen za upotrebu u pomorskoj brodskoj školi i kasnije prebačen u Pomorsku akademiju Sjedinjenih Država u Anapolisu u Merilendu.

Carpenter, Edmund J. (November 1897)

Tokom građanskog rata, premešten je na Roud Ajlend i nastavio da se koristi za obuku pre nego što je vraćen u Anapolis, da bi zatim postao plutajući brod koji je koristila administrativna služba.

Nakon godina samovanja i povremenog premeštanja u druge luke, brod je vraćen u Boston, kako bi proslavio svoju stogodišnjicu. Dok su velike proslave planirane, stari brod je propadao, a podrške da se naprave značajnije prepravke nije bilo.

Međutim, biznismen iz Bostona po imenu Mojsije Gulesian ponudio je da otkupi stari brod za 10.000 dolara. Američka vlada je odbila ponudu, ali je Boston Globe objavio priču, koja se brzo proširila po celoj zemlji.

Zbog velikog interesovanja javnosti, Kongres je izdvojio 100.000 dolara za restauraciju broda.

Do 1916. godine osnovano je Udruženje Old Ironsides i uspostavljen istinski napor da se sačuva jedinstveni deo američke istorije.

Do sredine 1920-ih brod je prošao sveobuhvatnu restauraciju, a 1931. godine krenuo na nacionalno krstarenje sa više od 70 planiranih zaustavljanja.

Putovanje je trebalo da bude znak zahvalnosti Amerikancima koji su donirali novac za njegovu restauraciju, uključujući i školarce koji su dali novac iz ušteđevine u ukupnom iznosu od 154.000 dolara. Brod je svuda dočekan uz veliku pompu i posećivali su ga meštani, političari i zvanice, dok su posada i oficiri davali informacije.

Pokazalo se da je to bio događaj za pamćenje za one koji su imali sreće da u njemu uživaju. Nakon krstarenja, brod je prebačen u Boston, gde je sada deo izložbe u okviru istoimenog muzeja.

Povezane vesti

Koje je tvoje mišljenje o ovome?

Učestvuj u diskusiji ili pročitaj komentare