Tajna društva i mafija: MS-13, đavolji rogovi Los Anđelesa

Mara Salvatruća (Salvatrucha), MS-13 nastala je u Los Anđelesu 1980-ih, ali je s vremenom postala međunarodna kriminalna banda. Prvobitno, banda je bila osnovana kako bi zaštitila salvadorske imigrante od drugih bandi u oblasti Los Anđelesa. Moć je rasla, kao i apetiti i antagonizmi, pa je njihovo rivalstvo sa bandom 18th Street (banda iz 18. ulice), postalo jedno od najbrutalnih ikada u svetu uličnog kriminala.

Kako i zašto?

Postoji određeni spor oko etimologije imena. Neki izvori navode da je banda nazvana po La Mari, ulici u San Salvadoru, i gerilcima Salvatruća koji su se borili u građanskom ratu u El Salvadoru. Salva se odnosi na Salvador, dok je truća žargonski izraz za pametan. Broj 13 označava poziciju slova M u azbuci. Pored toga, reč mara znači "banda" u kaličeskom dijalektu i preuzeta je od reči marabunta, koji predstavlja prilično otpornog i izdržljivog tipa mrava.

MS-13 ima moto u skladu sa njegovim pravilima, verovanjima, očekivanjima i reputacijom, uključujući španski „mata, viola, controla“, što u prevodu znači „ubiti, silovati, kontrolisati“. Jedno od glavnih pravila MS-13 je da njegovi članovi moraju da napadaju i ubijaju rivale, koje se često nazivaju „čavalama“, kad god je to moguće. Ne radi se ipak samo o pukom ubijanju, niti su oni samo nasumični „južnoamerički kartel“. Čak bi i ljudi verzirani za teme zločina mogli da se iznenade činjenicama o ovoj ozloglašenoj kriminalnoj organizaciji.

Zatvor kao tačka ekspanzije

MS-13 nije izvorno južnoamerička banda, već je nastala u zatvorskom sistemu i miljeu Los Anđelesa. Verovatno se pitate otkud oni u zatvoru, Americi uopšte?

Nakon građanskih ratova u Centralnoj Americi osamdesetih godina veliki broj ljudi tražio je azil u SAD, i bio je odbijen, pa su imigranti kategorisani kao nedokumentovani (sve do 1991. godine), i bilo ih je sve više i više. U početku su mladi delinkventi koji su slušali hevi metal i nosili satanističke simbole bili izloženi raznim rasnim predrasudama. Inkluzija je bila misaona imenica, pa je samozaštita postala jedina ideja vodilja, prvo na ulicama, kasnije i u zatvoru.

Budući članovi bande MS-13 obično su stizali u Sjedinjene Države iz Centralne Amerike kao maloletnici bez pratnje. Neki od njih već su imali kriminalni pedigre. Mnogi školski okruzi koji su primali migrante iz Centralne Amerike nisu bili voljni da prime tinejdžere bez pratnje kada su stizali iz Centralne Amerike, pa su oni ostajali kod kuće, bez ikakve perspektive, što je bila savršena prilika za regrutere bandi. Na meti nisu samo oni bez ideje šta će sa sobom, već i siromašni mladići i tinejdžeri, najčešće beskućnici ili oni otuđeni od porodice, čiji život je već uveliko uključivao dilovanje droge, krađu i iznude. Te regrutacije su često bile prinudne. U El Salvadoru su se deca regrutovala već na putu ka školi, crkvi ili za posao. Ukoliko dospeju do zatvora, pripadnost bandi nije više bila pitanje izbora, već jedini spas i način preživljavanja.

Salvadorski zatvorenici morali su tada da iskažu još veće zajedništvo kako bi se zaštitili od drugih krvoločnih bandi (meksičkih, azijskih, afroameričkih). Hobs je to najbolje opisao kroz svoju čuvenu izreku "čovek je čoveku vuk". U losanđeleskim zatvorima tada, a i danas, vukova nije manjkalo.

Kada je došlo vreme za slobodu, njihov mentalni sklop je i dalje je bio podešen na zatvorski režim, koji je prvo testiran na ulicama Los Anđelesa, da bi kultura ove bande kasnije bila prenesena u njihove matične zemlje, posebno u Salvador nakon deportacija, i kraja građanskog rata 1992. godine.

Šmek specijalnih snaga u kriminalnoj bandi, tetovaže na licu i đavolji rogovi

Banda je postala tradicionalnija kriminalna organizacija pod okriljem Ernesta Derasa, bivšeg pripadnika salvadorskih specijalnih snaga, obučenog u Panami od strane Zelenih beretki Sjedinjenih Država. Kada je 1990. postao vođa MS-13 klike, koristio je svoju vojnu obuku kako bi disciplinovao bandu i unapredio njene logističke operacije.

Članovi su obično bili zaposleni u građevini, ugostiteljskim objektima, dostavama sa lažnim dokumentima. Nakon radnog vremena čekalo ih je novo "radno vreme", oličeno u nasilju, femicidu, spaljivanju autobusa, iznudama. Okrutnost istaknutih članova "Marasa" ili "Marerosa" dovela je do toga da su neki regrutovani od strane zloglasnog Sinaloa kartela u okviru njihove borbe protiv grupe Los Zetas za prevlast u kontroli meksičkog toka droge.

Mara Salvatruća se tradicionalno sastojala od labavo povezanih tajnih ćelija poznatih kao klike (neke od klika imale su svoje ćelije i u drugim gradovima, poput Dalasa, Atlante, Njujorka, Vašingtona).

Pripadnici bande imaju tetovaže, uključujući prepoznatljive i napadne tetovaže na licu. Uobičajene oznake uključuju simbole „MS“, „Salvatrucha“, kao i đavolje rogove. Do 2007. godine, banda je odustala od ovakvih tetovaža shvatajući da su one faktički javno priznanje. Kao i većina modernih američkih bandi, i ova koristi sistem ručnih znakova u svrhu identifikacije i komunikacije. Jedna od najčešće prikazanih je „đavolja glava“ koja formira „M“ kada je prikazana naopačke. Ovaj ručni znak je sličan simbolu koji obično prikazuju hevi metal muzičari i njihovi fanovi.

Pod vođstvom Derasa nastalo je rivalstvo sa bandom 18th Street Gang, iako su u početku dve salvadorske bande bile u prijateljskim odnosima. Ispostavilo se da je razlog svađe trivijalan kao i sve vezano za nasilje - rasprava oko devojke.

Njihovi ratovi kasnije su se preneli na El Salvador, i trajali su više od 12 godina. Uključivali su terorisanje i gađanje civila, napade na istaknuto sveštenstvo katoličke crkve, regrutovanje dece i druga kršenja ljudskih prava, i od strane salvadorske vojske.
Posleratna vlada Salvadora je morala da prestane da koristi stalnu vojsku kao policijsku snagu i formira novu nacionalnu policijsku službu, što je odlagano do unedogled i korišćeno kako bi se vojska obračunala sa njima na "svoj način", na štetu ovih bandi, ali i nedužne dece i civila.

Posebna tema su žene. El Salvador je na trećem mestu najveće stope femicida na svetu. Prema podacima iz 2016. ubijena je jedna na 5.000 žena, a samo 5% slučajeva rezultiralo je osuđujućim presudama.

Brojnost

Studija iz 2008. godine pokazala je da se MS-13 proširio u više od 42 američke države i nekoliko zemalja. U 2008. godini, MS-13 je imao navodni spisak internacionalnih članova od oko 50.000 članova, a veruje se da je danas taj broj veći od 60.000 članova. U Sjedinjenim Državama, brojke su daleko razumnije, sa "samo" 10.000 članova koji u Americi žive, ali i dalje "vladaju" Los Anđelesom u kojem postoji 15 do 20 njihovih aktivnih klika, od Vestlejka, Piko-Juniona, Korejatauna, do Istočnog i Severnog Holivuda i Panorama Sitija.

Od tih 50.000 njihovih pripadnika u Centralnoj Americi najviše ima Salvadoraca, Salvadoraca američkog porekla, a članovi takođe dolaze i iz Hondurasa, Gvatemale, Meksika. Većina članova ima između 11 i 40 godina. Banda je trenutno aktivna u mnogim delovima kontinentalnih Sjedinjenih Država, Kanade, Meksika, uz pomenutu Centralnu Ameriku.

Ova banda opisana je kroz mnoge filmove i u popularnoj kulturi, iako je svako povezivanje bande i kulture, a još više popularnosti prava blasfemija.

La Vida Loca, Sin Nombre, We Will Die Young sa Žan Klod Van Damom u glavnoj ulozi, samo su neka od filmskih ostvarenja koja se bave ovom temom, uz nebrojane dokumentarce i istraživačke članke.