BIRODI: NBS nije utvrdila da su NVO dobile 1,3 milijarde evra iz inostranstva, kako tvrdi Dragović; iz NBS kažu - "nepotpune informacije"

NBS je u odgovoru od 21. avgusta ove godine, kako je naveo BIRODl, istakla da su ukupni prilivi iz inostranstva u korist institucionalnih jedinica razvrstanih u sektor S.15 – Neprofitne institucije koje pružaju usluge stanovništvu (NPISH) iznosili 1,3 milijarde evra.

Međutim, u ovu kategoriju, kako je navedeno, ne ulaze samo udruženja građana koja se u javnosti nazivaju NVO, već i profesionalna udruženja, akademska društva, udruženja potrošača, političke stranke, crkve i verske zajednice, kulturne organizacije, rekreativni i amaterski sportski klubovi, dobrotvorne organizacije i druga neprofitna pravna lica.

"Na dodatni zahtev BIRODI-ja, NBS je 4. septembra 2026. godine još preciznije odgovorila da nema osnov da raspoložive podatke razvrsta prema kategorijama koje nisu utvrđene primenjenom statističkom klasifikacijom i metodologijom", navedeno je u saopštenju.

NBS je, dodaje se, posebno naglasila da se iz postojećih podataka ne može zaključiti da pojedine kategorije ili pojedina pravna lica unutar sektora imaju veće prilive iz inostranstva od drugih.

BIRODI je ukazao i na očiglednu nesaglasnost u podacima koje Dragović iznosi u medijima.

"Kada se prostom matematičkom operacijom saberu iznosi koje Dragović javno predstavlja kao sredstva koja su NVO dobile iz inostranstva i sredstva koja su dobile na konkursima države, dolazi se do iznosa koji je daleko manji od 1,3 milijarde evra", naveo je BIRODI.

Pored toga, kako je istaknuto, poređenje je metodološki pogrešno jer se podatak NBS od 1,3 milijarde evra odnosi isključivo na prilive iz inostranstva, dok sredstva dobijena na konkursima Republike Srbije i drugih domaćih javnih institucija nisu deo tog iznosa.

BIRODI je naglasio da se zato u javnosti ne smeju poistovećivati tri različite kategorije: finansiranje NVO iz inostranstva, finansiranje NVO iz domaćih javnih izvora i ukupni devizni prilivi čitavog sektora S.15.

Dodaje se da će BIRODI od medija koji su preneli tvrdnje kojima se iznos od 1,3 milijarde evra predstavlja kao novac koji su dobile NVO zahtevati da, u skladu sa članom 95. Zakona o javnom informisanju i medijima, objave odgovor zasnovan na zvaničnim podacima NBS.

Šta kaže NBS

Tvrdi se da je, na osnovu dva zahteva za pristup informacijama od javnog značaja vezana za podatke o deviznom prilivu udruženja građana i procentnim udelima po vrsti primaoca od 2021. do 2025. godine, NBS dostavila odgovore.

Navodi se da je NBS, kao odgovorni proizvođač zvanične statistike, u skladu sa Zakonom o zvaničnoj statistici, dužna da proizvodi statističke podatke i obavlja njihovu diseminaciju u skladu sa zakonom utvrđenim principima zvanične statistike, međunarodnim statističkim standardima i metodologijama.

U skladu sa metodologijom ESA 2010, sektor S.15 – Neprofitne institucije koje pružaju usluge stanovništvu (NIPUS) predstavlja kategoriju kojoj pripadaju različite vrste neprofitnih institucija i to sindikati, profesionalna udruženja - osim udruženja finansijskog sektora, i akademska društva, udruženja za zaštitu potrošača, političke stranke, crkve, verske zajednice, kulturni, rekreativni i amaterski sportski klubovi, dobrotvorne organizacije, saopštila je NBS.

Naveli smo u dostavljenim odgovorima da je od 2021. do 2025. godine taj sektor ostvario ukupni priliv iz inostranstva u iznosu od 1,3 milijarde evra, ali da se na osnovu toga ne može zaključiti da pojedine kategorije ili pojedina pravna lica unutar sektora, poput udruženja građana, nisu ostvarivali značajniji udeo u prilivima iz inostranstva u odnosu na neke druge kategorije ili druga lica, pri čemu je deo naše rečenice "poput udruženja građana" zlonamerno izostavljen iz objavljenih tekstova, tvrdi se u saopštenju.

Dodaje se da činjenica da NBS, zbog principa statističke poverljivosti, nije u mogućnosti da dostavi javnosti podatke koji bi omogućili identifikaciju pojedinačnih institucionalnih jedinica razvrstanih u navedeni sektor, što uključuje i nazive udruženja i fondacija s najvećim ostvarenim prilivima iz inostranstva, ne znači da nemali broj udruženja i fondacija nema značajan udeo u navedenom ukupnom iznosu priliva iz inostranstva.

Naprotiv, a uvažavajući princip statističke poverljivosti, napominjemo da prilivi određenog broja tih institucionalnih jedinica u okviru ove kategorije iznose i više od 10 miliona evra na pojedinačnoj osnovi u traženom periodu, zaključuje NBS.