Kako je Beograd dobio sadašnje ime: Priča stara 1.148 godina

Singidun(um), Nandor fehervar, Alba Greka, Kastel Bjanko, Nandor Alba, Alba Bulgarika, Belgradum, Grič Vajsenburg, Dar Al Džihad, Princ-Ojgen-Štad neka su od imena Beograda.

Prema antičkoj legendi Argonauti su do Beograda stigli preko reke Ištar (Dunav), koja je važila za jednu od četiri svete reke starog doba. Savu su tada zvali Zapadni Ištar. Mimo legende, sa sigurnošću se može reći da su ljudska naselja na području današnjeg Beograda postojala još u periodu starijeg kamenog doba, daleko u prošlosti, do 7.000 godina pre nove ere i vinčanske kulture.

Pod sadašnjim imenom Beograd se prvi put pominje na današnji dan 16. aprila 878. godine kada je papa Jovan Osmi pisao bugarskom knezu Mihailu o smeni beogradskog hrišćanskog episkopa Sergija. Novo ime grad je dobio verovatno po zidinama od belih krečnjačkih stena.

U to vreme Beograd je bio deo Prvog bugarskog carstva - najveće srednjovekovne države balkanskih naroda. Bugarska se protezala i do 700.000 kvadratnih kilometara, što je čini 33. najvećom državnom tvorevinom ikada. Bugari su preuzeli vlast nad tvrđavom 827. godine, u vreme Prvog bugarskog carstva. Nisu dugo su vladali Beogradom, a grad je i u to vreme bio meta različitih osvajača. U 10. veku, tačnije 976. godine, bugarski car Samulo ponovo je zauzeo Beograd.

Grad osnovali Kelti

Sam grad su osnivali Skordisci. U pitanju je bilo keltsko pleme, a prvo ime je glasilo Singidun, da bi sa dolaskom Rimljana postao Singidunum.

Neki istoričari smatraju da prvi deo imena "singi" ukazuje na povezanost sa rekama. Prema drugim izvorima, tu su živela paleo balkanska plemena Tračana i Dačana, a oblast Beograda je je naseljavalo dačko pleme Singi.

Srbi su prvi put postali vladari Beograda u 13. veku na miran i diplomatski način.

Prvi put srpski u 13. veku

Srpski kralj Dragutin, zet i vazal mađarskog kralja Stefana, dobio je 1284. od ugarske krune Mačvu s Beogradom. To je bio period intenzivnog naseljavanja srpskog življa i jačanja uticaja Srpske pravoslavne crkve. U Beogradu je Dragutin imao dvor, što je bilo dovoljno da se prvi put pomene kao glavni grad.

Tada novosagrađena beogradska Saborna crkva bila je oličenje snage i bogatstva mlade srpske države. Posle Dragutinove smrti 1316. nastao je spor – Ugarska je tražila povraćaj grada, koji je preuzeo Dragutinov brat Milutin. Pošto ga nije dobila sporazumom, Ugarska je osvojila Beograd 1319. godine koji je bio porušen i opustošen. Grad je priključen Mačvanskoj banovini, postavši pogranična baza ugarskom odupiranju širenja srpske države s juga, u vreme cara Dušana.

Kada su Ugari napali Srbiju i stigli do Žiče, car Dušan je uspešno potukao ugarsku vojsku i uspostavio granicu na reci Savi. Tako je jedno vreme u sastav Dušanove države ulazio i Beograd, ali samo kao pogranični grad, koji je bilo teško braniti.

Procvat za vreme despota Stefana: Prvi put glavni grad

Za vreme vladavine despota Stefana Lazarevića početkom 15. veka Beograd dožvivljava procvat.

Posle bitke kod Angore Stefan Lazarević je od Vizantinaca u Carigradu dobio zvanje despota 1402. godine, a krajem 1403. ili početkom 1404. godine, stupio je u vazalne odnose i sa ugarskim kraljem Žigmundom od koga je dobio Mačvu, Beograd, Golubac i druge posede, a kasnije 1411. i Srebrenicu.

Beograd je 1405. postao glavni grad. Beograd je tada bio ne samo prestonica srpske države, već i najvažniji privredni, kulturni i verski centar. Gradili su se mitropolitska crkva, nova tvrđava, despotov dvorac, bolnica i biblioteka.

Trgovci su dobijali povlastice, dolazili su bogati i sposobni ljudi, donoseći prosperitet gradu. Pretpostavlja se da je Beograd tada imao između 40.000–50.000 žitelja, odnosno da je tokom vladavine despota Stefana proširen 10 puta. Stefan Lazarević je vladao do svoje smrti 1427. godine.

Despotov naslednik Đurađ Branković bio je prinuđen da grad preda Mađarima, a on novu prestonicu podiže u Smederevu.

Osanlije, pod vođstvom Sulejmana Veličanstvenog, osvajaju Beograd 1521. godine, a svoj najveći uspon pod Turicma grad doživljava u 17. veku, kada broji 100.000 stanovnika.

Krajem 17. i tokom 18. veka, grad je bio poprište sukoba Turaka i Austrijanaca, što je prouzrokovalo velika razaranja.

Oslobođenje od Turaka

Sledeću put Beograd je bio u sastavu srpske države 1878. kada je Srbija odlobodila Turske okupacije i postala nezavisna država. Ipak, srpska zastava se vijorila nad Kalemegdanom od 19. februata 1867. godine kada je Veliki turski vezir Ali-paša objavio da sultan ustupa Srbiji sve gradove u kojima se nalazi turska posada, pod uslovom da se u njima, pored srpske, razvije i turska zastava.

Poslednji odred turske vojske napustio je Beograd 24. aprila 1867, a dan kasnije grad je napustio i poslednji turski komandant beogradske tvrđave Ali Riza-paša.

Beograd je stariji od većine evropskih gradova, a po broju bitaka – britanski istraživači su pobrojali 114 – je nažalost u kontitnetalnom vrhu.