Konzervatori Republičkog zavoda za zaštitu spomenika javno se usprotivili rušenju Generalštaba

Naveli su da na prostoru na kome se, kako saznaju iz medija, planira izgradnja novog kompleksa zgrada postoje utvrđena četiri nepokretna kulturna dobra. To su:

• Zgrada Generalštaba izgrađena od 1924. do 1928. godine prema projektu ruskog arhitekte Vasilija Vilhelma Baumgartena utvrđena za kulturno dobro 1984. godine.


• Kasarna VII puka koja je podignuta krajem XIX veka prema planovima arhitekte Dragutina Đorđevića utvrđena za kulturno dobro 1992. godine.


• Zgrade Generalštaba vojske Srbije i Crne Gore i Ministarstva odbrane podignute između 1955. i 1965. godine prema projektu arhitekte, urbaniste i profesora Arhitektonskog fakulteta u Beogradu Nikole Dobrovića utvrđene za nepokretno kulturno dobro 2005. godine.


• Područje uz Ulicu kneza Miloša u Beogradu koje je počelo da se razvija u vreme vladavine kneza Miloša kao državni, administrativni i vojni centar srpskog Beograda. Ovo područje je utvrđeno za nepokretno kulturno dobro 2020. godine.

Izgradnja planiranog kompleksa, upozoravaju konzervatori Republičkog zavoda za zaštitu spomenika, nije u skladu ni sa jednom od četiri navedene odluke, i da bi on bio izgrađen u skladu sa zakonom sva četiri nepokretna kulturna dobra moraju se brisati iz registra ili značajno preinačiti čime će se ugroziti ili uništiti njihova spomenička vrednost.

"Kompleks Generalštaba Vojske Republike Srbije nalazi se na raskrsnici najprometnijih beogradskih ulica Nemanjine i Kneza Miloša, u centralnom delu administrativno-upravnog bloka zgrada od značaja za Republiku Srbiju i predstavlja jednu od najupečatljivijih urbanih slika prestonice. Nažalost, tokom NATO bombardovanja Srbije, u noći između 29. i 30. aprila 1999. godine, u Beogradu gađane su zgrade Savezne policije, Avalski toranj, jedna stambena zgrada na Vračaru, kao i zgrade Generalštaba Vojske SR Jugoslavije koje je projektovao Nikola Dobrović. Samo te aprilske noći, od posledica bombardovanja navedenih objekata u Beogradu stradalo je troje, a povređeno više od 40 ljudi. Zbog ovog događaja, Zgrade Generalštaba vojske Srbije i Crne Gore i Ministarstva odbrane, osim ostalih nespornih vrednosti koje poseduje, dobio je još jednu – memorijalno-istorijsku vrednosti i postao mesto sećanja", ističe se u pismu.

Konzervatori podsećaju da je Zakon o kulturnom nasleđu predvideo da se kulturno dobro može brisati iz registra samo na osnovu akta o prestanku svojstva kulturnog dobra i to u izuzetnim slučajevima ako je „uništeno ili nestalo, odnosno ako je izgubilo svojstva“ zbog kojih je utvrđeno za nepokretno kulturno dobro.

Akt o prestanku svojstva kulturnog dobra i brisanju iz registra „donosi se na način i u postupku kao i akt o utvrđivanju kulturnog dobra“ (čl. 61.). U skladu sa članom 43. ovog zakona predlog ovog akta „priprema Republički zavod za zaštitu spomenika kulture i upućuje preko Ministarstva Vladi", ukazuju konzervatori.

Poručuju da bez ikakve dileme i sumnje smatraju da ni jedno od četiri nepokretna kulturna dobra nije „uništeno ili nestalo“, odnosno da nije „izgubilo svojstva“ i vrednosti zbog kojih je utvrđeni za nepokretna kulturna dobra.
"Upravo suprotno, protokom vremena njihove vrednosti su uvećane i ovaj prostor je postao značajno mesto sećanja na stradanje našeg naroda na samom kraju XX veka. Stoga zaključujemo da ne postoje nikakvi razlozi i okolnosti zbog kojih bi ustanova u kojoj smo zaposleni trebalo da pokrene postupak za prestanak svojstva kulturnog dobra i brisanje iz registra nepokretnih kulturnih dobara", poručuju konzervatori.

Ukoliko Vlada Republike Srbije direktno prekrši zakon i mimo propisane procedure „skine zaštitu“, pokrenuće se nezaustavljiv proces uništenja svih kulturnih dobara na prostoru Srbije, upozorava se u pismu.
Sa kojim pravom i argumentima ćemo čuvati i braniti svoje kulturno nasleđe od drugih, ako sami uništavamo svoje najvrednije spomeničko nasleđe u srcu sopstvenog prestonog grada, poručuju konzervatori Republičkog zavoda za zaštitu spomenika.

Pismo je upućeno predsedniku Republike Srbije, predsedniku Vlade Republike Srbije, Ministarstvu kulture Republike Srbije, Ministarstvu finansija, Ministarstvu građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture, Ministarstvu odbrane, Srpskoj akademiji nauka i umetnosti (SANU), Upravnom odboru Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture i Stručnom savetu Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture, a potpisuju ga:

1. Estela Radonjić Živkov, zamenik direktora, etnolog-antropolog, konzervator savetnik

2. Jelena Božić, sekretar, dipl. pravnik, konzervator savetnik

3. Ljubica Dimitrijević, rukovodilac Odeljenja za istraživanje, zaštitu i dokumentaciju, etnolog-antropolog, konzervator savetnik

4. Jovana Šunjevarić, rukovodilac Odeljenja za arhitekturu, dipl. inž. arh., konzervator savetnik

5. Aleksa Jelikić, rukovodilac Odeljenja za slikarstvo i fizičko-hemijska laboratorija, dipl. hemičar, konzervator savetnik

6. Sanja Kesić-Ristić, istoričar umetnosti, konzervator savetnik

7. Ivana Ranković, istoričar umetnosti, konzervator savetnik

8. Aleksandra Davidov Temerinski, istoričar umetnosti, konzervator savetnik

9. dr Gordana Mitrović, istoričar umetnosti, konzervator savetnik

10. Vladimir Džamić, istoričar umetnosti, konzervator savetnik

11. Marina Bunardžić, arheolog, konzervator savetnik

12. Mirjana Blagojević, arheolog, konzervator savetnik

13. mr Maja Đorđević, arheolog, konzervator savetnik

14. dr Nenad Lajbenšperger, istoričar, konzervator savetnik

15. Marija Dragišić, etnolog-antropolog, konzervator savetnik

16. Dragoljub Todorović, dipl. inž. arh., konzervator savetnik

17. Bojana Mihaljević, dipl. inž. arh., konzervator savetnik

18. Aleksa Ciganović, dipl. inž. arh., konzervator savetnik

19. Snežana Jejić, dipl. inž. arh., konzervator savetnik

20. Sonja Poslušni, konzervator-restaurator, konzervator savetnik

21. mr Stojanka Samardžić, konzervator-restaurator, konzervator savetnik

22. Dragan Sučević, konzervator-restaurator, konzervator savetnik

23. mr Vladimir Bulajić, konzervator-restaurator, konzervator savetnik

24. Marijana Protić, konzervator-restaurator, konzervator savetnik

25. Milodarka Kocev, konzervator-restaurator, konzervator savetnik

26. Desimir Tanović, konzervator-restaurator, konzervator savetnik

27. dr Tatjana Tripković, hemičar, konzervator savetnik

28. Vojin Nikolić, dipl. inž. tehnolog, konzervator savetnik

29. Silva Ferizović Vujičić, bibliotekar-informatičar, savetnik

30. Ivana Ranković-Miladinović, istoričar umetnosti, viši konzervator

31. Katarina Mitić, arheolog, viši konzervator

32. Ana Živanov, istoričar umetnosti, viši konzervator

33. Verica Stanković, istoričar umetnosti, viši konzervator

34. Danijela Petković, arheolog, viši konzervator

35. Ana Tkalac, dipl. inž. arh, viši konzervator

36. Filip Janković, konzervator-restaurator, viši konzervator

37. dr Vladimir Božinović, istoričar umetnosti, konzervator

38. Irina Kajtez, arheolog, konzervator

39. Aleksandar Stamenković, arheolog, konzervator

40. Dunja Svilar Dujković, istoričar, konzervator

41. Ana Vranješ, istoričar umetnosti, konzervator

42. Dragan Ćirković, arheolog, konzervator

43. Bogdan Cvetković, dipl. inž. arh., konzervator

44. Milica Nanić, dipl. inž. arh., konzervator

45. Ana Momčilović, dipl. inž. arh., konzervator

46. dr um. Miodrag Stanišić, konzervator-restaurator, konzervator

47. Srđan Vujanović, pravnik

48. Smilja Stevčić, arh. tehničar, viši konzervator-tehničar

49. Aleksandar Martinović, građ. tehničar, viši konzervator-tehničar

50. Filip Juhas, arh. tehničar, konzervator-tehničar

51. Aleksandra Subotić, građ. tehničar, konzervator-tehničar