Uređena "severna" grobnica u Šumaricama posle izveštavanja portala N1

Portal N1 je u dva navrata, 8. septembra i 16. oktobra 2024. godine, video snimcima i galerijom fotografija upoznao javnost o potpuno zapuštenoj i zubom vremena nagriženoj "severnoj" grobnici koja je jedva bila prepoznatljiva kao humka, u visokoj travi i okruženu zemljištem u fekalijama iz sliva otpadnih voda naselja iznad spomen kompleksa. Samo je velika nadgrobna mermerna ploča nagoveštavala da se pod rastinjem nalazi grobnica u koju su položeni posmrtni ostaci streljanih Kragujevčana.

Nakon mnogo godina, na "severnu" grobnicu položen je jedan venac i par buketa cveća, paljene su sveće za pokoj duša streljanih, vide se ostaci hrane i voća ostavljenih za nedavne Miholjske zadušnice.

Koliko dugo će ova humka biti u relativno pristojnom stanju zavisi od kragujevačkog komunalnog preduzeća koje vrlo dobro održava spomenike i grobnice u Šumaricama koje su u glavnom delu spomen parka, pored asfaltiranih staza i koji su najviše pred očima javnosti i funkcionera koji dolaze jednom godišnje na antiratnu manifestaciju "Veliki školski čas", 21. oktobra.

Sa "severne " grobnice su uklonjeni trava i rastinje, ali je očekuje intervencija nadležnih institucija zaduženih za zaštitu spomenika kulture jer je opseg oko grobnice oštećen, blokovi su pomereni i neophodni su obimni radovi.

U kompleksu "Narod Hrvatske Kragujevcu" nalaze se još dve humke, "istočna" i "zapadna". One su u znatno boljem stanju od "severne" jer se nalaze pored spomenika "Krugovi" i bliže su pogledima posetioca Šumarica. U septembru je oko opsega dve pomenute grobnice raslo drveće visine dva metra, a stabla su se izdizala i iz postamenta spomenika "Krugovi". Posle izveštavanja portala N1 od 8. septembra uklonjeno je drveće i pokošena je trava u kompleksu površine tri hektara.

Da podsetimo, nacisti su tokom tri oktobarska dana 1941. godine u Kragujevcu streljali 2.794 civila - Srba, Roma i Jevreja, kao odmazdu za ubistva i ranjavanja vojnika Vermahta u borbama sa pokretom otpora.

Spomenički kompleks "Narod Hrvatske Kragujevcu" izgrađen je 1981. godine i predstavljao je tada izuzetno arhitektonsko ostvarenje podignuto u blizini šumaričkog jezera. Delo je arhitekata Silvane i Josipa Sajsla i vajara Vojina Bakića. Spomenik "Krugovi" sastoji se od sedam čeličnih diskova, koji su nejednake veličine, a predstavljaju žižu tri grobnice-humke oko njega. Krugovi od aluminijuma simbolizuju streljane ljude u padu.