Najveća šuma Beograda: Leži na tri brda i u blizini krije mesto gde su zalasci sunca jedinstveni

Serijal "Divljine Beograda" piše Nemanja Jovanović

U pitanju je Stepin lug, bujna oblast na izlasku iz urbanog dela grada, koja ima vezu sa istorijskim ličnostima od nacionalnog značaja.

Krenimo redom...

Ako niste znali, Stepin lug je najveća šuma u Beogradu koja leži na tri brda, od kojih je najposećenije ono koje se proteže uz autoput i nosi toponim Dugo brdo. Šuma pripada opštini Voždovac, preciznije naselju Kumodraž, koje je prošlog veka bilo jedno od sela u okolini grada.

Brda koja definišu šumu, spajaju se u poprečno, grebensko brdo pod nazivom Stražarska kosa, sa čije se severo-zapadne strane naslanja Mitrovo brdo koje se spušta u naselje Vojvode Vlahović i Veliki Mokri Lug.

Mitrovo brdo, zajedno sa Stražarskom kosom, ujedno je i najviša tačka Beograda na oko 330 metara nadmorske visine, i pored vidikovca na Milićevom brdu, ovo je najlepša i najšira panorama grada koju imamo. Sa vršne tačke, a sa krajnje zapadne strane, panorama počinje naseljem Vidikovac.

Zatim se nižu Košutnjak, deo Novog Beograda sa Mostom na Adi i zapadnim kulama, centar grada, pa na severu u daljem planu Kotež i Borča, a bistrim danima i vijuganje Dunava, ispred njih 25. maj, zatim deo Vračara i Hram Svetog Save, u nastavku Zvezdarska šuma i Konjarnik, a ka istoku Lešće, Milićevo brdo, pa sve do Vinče!

Na samom frontu, u poslednjem planu se protegla iznad grada Fruška gora, pa je u letnjim danima, kada Sunce zalazi iza nje, spektakl zbog čega obavezno treba sačekati zalazak.

Vratimo se sada na samu šumu. Ona je dva puta menjala svoj naziv. Na početku se zvala Stepin lug, po našem vojvodi, i jednom od najvećih ratnih heroja Stepanu Stepi Stepanoviću, čija se rodna kuća nalazi na obodu šume, u samom naselju Kumodraž, i koja je danas muzej otvoren za posete.

Sama kuća je zidana u moravskom stilu i autentično renovirana 2014. godine. Drugi naziv šume bio je do nedavno Titov gaj. Naziv je dobila nakon II Svetskog rata, u vreme kada se maršal, tadašnje SFRJ, Josip Broz Tito, počeo da šeta onuda.

Prisvojivši šumu, dodelio joj je taj naziv, što složićete se i nije bilo preterano umesno, uzevši u obzir zanemarivanje zasluga Stepe Stepanovića. Ono što se dobro dogodilo u tom periodu, a bio je trend komunista, jeste bila sadnja i pošumljavanje, posebno četinarima, pa je tako šuma dobila ne tako mali broj crnog bora, kroz koje se i danas prolazi. Godinama kasnije, oblast ponovo dobija stari i zasluženi naziv Stepin lug.

Za malobrojne koji možda ne znaju, Stepa Stepanović je bio srpski vojskovođa, koji se borio od Turskih ratova, preko oba Balkanska rata, da bi se na kraju svojevoljno odazvao iz penzije, na poziv da učestvuje u Prvom svetskom ratu, u kome je direktno bio zaslužan za pobedu u Cerskoj/Jadarskoj bici koja je ujedno bila i prva pobeda saveznika u Prvom svetskom ratu. Posle pobede nad vojskom Austrougarske, dodeljena mu je titula vojvode.

Što se šumskog živog sveta tiče, od vegetacije se mogu naći pomenuti crni bor, srebrni bor, hrast, jorgovan, nisko žbunasto rastinje, paprat, u proleće kukurek i ljubičica.

Šuma takođe krije i tartufe u određenim oblastima, što neretko privlači i ljude koji dolaze sa psima, u potrazi za ovom skupocenom, začinskom gljivom.

Od životinja tu je detlić kao frekventna ptica, manji broj zmija, a nekada su se tuda šetale i porodice divljih svinja i srndaća, ali nažalost su obe vrste istrebljene.

Nije loše skrenuti pažnju, da je ova šuma, kao i jedan broj prirodnih celina oko grada, u proleće prepun krpelja, pa je zbog toga nepohodna opreznost, kao i upotreba sredstava protiv ovog opasnog parazita iz porodice paukova.

Inače, šuma ima više staza, i dobro su markirane poslednjih godinu i po dana. Jedan deo njih počinje na parkingu, na samom ulazu u istočni deo šume, na Dugom brdu, dok drugi počinje na središnjem delu, ispred Stepine rodne kuće.

Najkraća je prva staza, kružna, u dužini od oko 4km. Ona se može produžiti nastavkom staze sa leve strane, odmah nakon rednog zasada borova, i tada biva oko 7.5km. Na toj stazi, iza susednog brda, viri Avala sa svojim tornjem. Staza koja polazi od Stepine kuće je najduža i ona se nakon spusta do potoka i ponovnog uspona, uliva u prethodno pomenutu i završava na parkingu. Dužine je oko 13km.

Da biste došli do parkinga, neophodno je autom ili peške doći iz pravca Malog ili Velikog Mokrog Luga, a do vidikovca sa pogledom na ceo grad, koji je na manje od 1 km od šume, najbolje je doći ili od Medakovića III, Cvetanove ćuprije ili iz Braće Jerković, pa preko naselja Vojvode Vlahovića.

Najlepša opcija koju preporučujem, jeste i moja rutina, a to je da prvo odete na jedan lep hajking po brdima, a da se zatim častite fantastičnim zalaskom iznad najšire panorame Beograda!